Archief van June, 2011

AT5 moet kunnen samenwerken

19-06-2011

Nu de Amsterdamse stadszender AT5 in zwaar weer verkeert, richten tien verschillende partijen zich op de miljoenen die de hoofdstad jaarlijks over heeft voor een lokale nieuwsvoorziening. In het voorjaar van 2012 bepaalt de gemeenteraad welke partij vanaf 2013 het Amsterdamse nieuws mag gaan brengen. Volgens Paul Disco krijgt de gemeente echter veel meer waar voor haar geld door te investeren in een samenwerkingsverband, waarbij de focus niet alleen op televisie ligt. (intro: De Nieuwe Reporter)

Het lijkt mij uitstekend dat de Amsterdamse gemeenteraad goed nadenkt over de publieke journalistieke nieuwsvoorziening in de stad. Zeker nu AT5 heeft gesteld dat ze voortaan jaarlijks 5 miljoen euro nodig heeft, in plaats van 1,8 miljoen, om niet om te vallen. Is dat veel? Moeilijk te zeggen, want dat hangt er vanaf waar je het mee vergelijkt. Regionale omroep RTV-NH ontvangt 15 miljoen, en het valt niet te betogen dat er 3x meer nieuws en actualiteiten zijn in de provincie Noord-Holland dan in Amsterdam. Misschien is de afweging ook niet of het veel is, maar meer: wat wil de gemeente met het belastinggeld doen? Je kunt elke euro immers maar 1x uitgeven. En dan wordt het nog een tandje lastiger als je minder belastinggeld te besteden hebt. Dan vallen er ook dingen af die je vroeger wel deed, tenzij je geld gaat lenen of bezit gaat verkopen of verhuren. Maar daar is de rek al uit. De komende 4 jaar kan er in totaal 208 miljoen euro minder uitgegeven worden. Je zou kunnen denken of er niet wat geld van RTV-NH naar AT5 kan, allebei 8,5 miljoen? Dat kan niet volgens de Mediawet. Die stelt dat de gemeente Amsterdam zelf moet zorgen voor de bekostiging. Dat kan natuurlijk best anders, maar dan moet die wet veranderen.

Volgens mij zijn er twee hoofdvariabelen voor de gemeente om in de gaten te houden: de waarde voor de burgers en de kosten.

Hoe bepaal je nu of de kosten voor nieuws en actualiteiten realistisch zijn? Dat kan vrij simpel. Je vraagt meerdere offertes aan. In Amsterdam is de gemeente dat ook van plan. Hoewel, raadslid Marjolein Moorman van de PvdA oppert om daar maar vanaf te zien. Om twee redenen, namelijk: geen enkele partij kan het voor minder en indien toch leidt dat vermoedelijk tot minder kijkers. En wethouder Gehrels wil graag een overheidscommissaris aanstellen die voor haar een advies opstelt in overleg met alle belangstellenden en Salto, de enige zendgemachtigde van Amsterdam. Aanbesteden is transparant én leidt tot keuze voor de gemeenteraad.

Het hebben van een stadsomroep is natuurlijk op zich geen doel, maar een middel. Zeker nu burgers zo breed toegang hebben tot zowel betaalde als gratis informatie. Televisie is allang niet meer zo bepalend als toen AT5 in 1992 werd opgericht. Je ziet dat ook aan het afgenomen bereik van AT5. Dus, waarom niet een verbond tussen een paar partijen met een bewezen trackrecord, zodat Amsterdams nieuws via allerlei soorten media tot ons kan komen? Laat vooral AT5 daar een rol in spelen als ze dat wil en kan. Bovendien zou het zomaar kunnen zijn dat de gemeente veel minder hoeft uit te geven aan een samenwerkingsverband. Dat lijkt mij een cruciaal element. Met een samenwerking met AT5 kunnen namelijk meerdere mediabedrijven hun positie op de Amsterdamse mediamarkt verbeteren. In deze optiek is er zelfs een unieke synergie te behalen van journalistieke kennis op diverse terreinen zoals politiek, cultuur en uitgaan, digitale kennis en specifieke marketingkennis. Een combinatie is in staat om in te spelen op de toekomstige behoefte van consument en adverteerder. Samen kunnen ze zowel een totaalpakket als maatwerk leveren, de gewenste content produceren en die beschikbaar stellen via elk gewenst distributiekanaal (tv, internet, mobiel, tablets en tijdschriften). Deze laatste zinnen zijn een knipoog naar de verklaring van Sanoma en Talpa bij de overname van SBS. Ik wil maar zeggen: samenwerken is eerder vertoond.

Hoe bewerkstelligt Amsterdam dat ze maximale waar voor haar geld krijgt? Door een slimme aanbesteding uit te schrijven, die veel ruimte laat voor een samenwerkingsverband. En bij gelijke geschiktheid van gegadigden? Dan zou ik zeggen, laat dan het geld van de gemeente Amsterdam vooral vloeien naar Amsterdamse journalisten en medewerkers. Neem dit op in de aanbesteding. Dan hebben de bakker en de slager in 020 er ook nog wat aan.

Dit artikel verscheen op 6 juni 2011 op De Nieuwe Reporter

Hoe zou het met NRC Media gaan?

01-06-2011

Er is een hoop gebeurd bij de kranten van deze uitgeverij de afgelopen twee jaar, ik denk even aan de overname door de  Persgroep, de verkoop aan Egeria & Het Gesprek, gedoe om het redactiestatuut, de openlijke druk van aandeelhouders, het ontslag van de hoofdredacteur, het aangekondigde ontslag van veel redacteuren, de omschakeling van NRC naar tabloidformaat, de oprukkende invloed van adverteerders in NRC en problemen bij de ontvlechting met de Persgroep-kranten.

Deze informatie stroomt hapsnap via verschillende bronnen de wereld in. Je moet wel filteren, want mededelingen van de uitgever en hoofdredacteur lopen niet altijd synchroon met de werkelijkheid. Bovendien zijn ze vaak eenzijdig: het gaat altijd goed, de oplage gaat goed, de iPads voor een verkoopactie zijn niet aan te slepen, na de omschakeling naar tabloid staan nieuwe abonnees in rotten van 3 voor de deur, dat werk. Hoe anders is dat dan de berichten van het nieuw aangetreden management van een jaar geleden dat NRC elke 3 minuten een abonnee verliest. Je zou denken dat NRC Media in plaats van de toen verwachte 10 miljoen euro winst toch wel minimaal het dubbele heeft gehaald. Ik weet het niet, niemand weet het. Al vermoed ik dat een dergelijk resultaat vast naar buiten was gekomen. In de journalistiek geldt weliswaar: ‘bad news travels fast, good news not at all’, maar in PR is het meestal andersom.

Is dat reden tot zorg? Ik vind van wel. In Nederland hebben we ervaring met investeerders in kranten. Het  Britse Apax was van 2004 tot 2007 aandeelhouder in PCM en incasseerde een winst van 131 miljoen euro. PCM mocht het verder uitzoeken met een enorme schuldenlast en ging er bijna aan stuk. Mecom nam in 2008 Wegener over, haalde In 2009 een winst 125 miljoen euro, vorig jaar van 155 miljoen, maar investeert nauwelijks. Dat de Nederlandse overheid is gevraagd om financieel bij te springen in een zeer ambitieus, maar mislukt project om tot een nieuw verdienmodel te komen is daarvan een voorbeeld.

Wat doet grootaandeelhouder Egeria met NRC Media? We weten het niet: er zijn geen jaarverslagen beschikbaar, ik heb ernaar gevraagd. NRC Media is financieel gezien totaal niet transparant. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat er iets aan de hand is, maar wellicht wordt de uitgeverij compleet leeggezogen. Is dat een rare veronderstelling? Egeria bestaat omdat grote beleggers een hoger rendement willen dan ze bij de bank kunnen krijgen. Prima, het lijkt mij logisch dat ze een goed rendement op haar investering van 70 miljoen (niet geverifieerd) wil, al staat nergens met hoeveel ze tevreden is. Wandelgangen reppen over 15%. In een uitzending van Buitenhof noemt media-ondernemer Willem Sijthoff in dit kader dat een rendementsnorm van 25% op geïnvesteerd vermogen nodig is. Het kan ook zo zijn dat Egeria naar een bank is gestapt, geld heeft geleend en de schuld plus rente laat terugbetalen door NRC Media. Die truc haalde Apax ook bij PCM uit.

Ook is het onduidelijk of het redactiestatuut nu wel of niet veranderd is. Uiteindelijk zijn om de beoogde veranderingen de hoofdredacteur en de uitgever ontslagen. We weten wel dat adverteerders meer invloed hebben op de krant, maar niet welke. De NRCNext-hoofdredacteur schrijft medio maart van dit jaar: “In toenemende mate bewegen onafhankelijke, ‘traditionele’ nieuwsmedia zich naar een verdienmodel, waarin de adverteerder als voornaamste klant fungeert en de lezer het ‘product’ is geworden.”  Het gaat dan over zijn krant.

Nogmaals, misschien is er niets aan de hand, maar er is aanleiding om de invloed van investeerders en adverteerders op de continuïteit  én onafhankelijkheid van NRC Media te vrezen. Bovendien ondermijnt voor mij het gebrek aan informatie ook iets kwetsbaars. Namelijk de legitimiteit van het streven naar duiding door NRC en NRCNext.  Een publiekelijk jaarverslag zou wonderen doen.

Dit artikel verscheen op 28 april 2011 in Villamedia