Nu de Amsterdamse stadszender AT5 in zwaar weer verkeert, richten tien verschillende partijen zich op de miljoenen die de hoofdstad jaarlijks over heeft voor een lokale nieuwsvoorziening. In het voorjaar van 2012 bepaalt de gemeenteraad welke partij vanaf 2013 het Amsterdamse nieuws mag gaan brengen. Volgens Paul Disco krijgt de gemeente echter veel meer waar voor haar geld door te investeren in een samenwerkingsverband, waarbij de focus niet alleen op televisie ligt. (intro: De Nieuwe Reporter)
Het lijkt mij uitstekend dat de Amsterdamse gemeenteraad goed nadenkt over de publieke journalistieke nieuwsvoorziening in de stad. Zeker nu AT5 heeft gesteld dat ze voortaan jaarlijks 5 miljoen euro nodig heeft, in plaats van 1,8 miljoen, om niet om te vallen. Is dat veel? Moeilijk te zeggen, want dat hangt er vanaf waar je het mee vergelijkt. Regionale omroep RTV-NH ontvangt 15 miljoen, en het valt niet te betogen dat er 3x meer nieuws en actualiteiten zijn in de provincie Noord-Holland dan in Amsterdam. Misschien is de afweging ook niet of het veel is, maar meer: wat wil de gemeente met het belastinggeld doen? Je kunt elke euro immers maar 1x uitgeven. En dan wordt het nog een tandje lastiger als je minder belastinggeld te besteden hebt. Dan vallen er ook dingen af die je vroeger wel deed, tenzij je geld gaat lenen of bezit gaat verkopen of verhuren. Maar daar is de rek al uit. De komende 4 jaar kan er in totaal 208 miljoen euro minder uitgegeven worden. Je zou kunnen denken of er niet wat geld van RTV-NH naar AT5 kan, allebei 8,5 miljoen? Dat kan niet volgens de Mediawet. Die stelt dat de gemeente Amsterdam zelf moet zorgen voor de bekostiging. Dat kan natuurlijk best anders, maar dan moet die wet veranderen.
Volgens mij zijn er twee hoofdvariabelen voor de gemeente om in de gaten te houden: de waarde voor de burgers en de kosten.
Hoe bepaal je nu of de kosten voor nieuws en actualiteiten realistisch zijn? Dat kan vrij simpel. Je vraagt meerdere offertes aan. In Amsterdam is de gemeente dat ook van plan. Hoewel, raadslid Marjolein Moorman van de PvdA oppert om daar maar vanaf te zien. Om twee redenen, namelijk: geen enkele partij kan het voor minder en indien toch leidt dat vermoedelijk tot minder kijkers. En wethouder Gehrels wil graag een overheidscommissaris aanstellen die voor haar een advies opstelt in overleg met alle belangstellenden en Salto, de enige zendgemachtigde van Amsterdam. Aanbesteden is transparant én leidt tot keuze voor de gemeenteraad.
Het hebben van een stadsomroep is natuurlijk op zich geen doel, maar een middel. Zeker nu burgers zo breed toegang hebben tot zowel betaalde als gratis informatie. Televisie is allang niet meer zo bepalend als toen AT5 in 1992 werd opgericht. Je ziet dat ook aan het afgenomen bereik van AT5. Dus, waarom niet een verbond tussen een paar partijen met een bewezen trackrecord, zodat Amsterdams nieuws via allerlei soorten media tot ons kan komen? Laat vooral AT5 daar een rol in spelen als ze dat wil en kan. Bovendien zou het zomaar kunnen zijn dat de gemeente veel minder hoeft uit te geven aan een samenwerkingsverband. Dat lijkt mij een cruciaal element. Met een samenwerking met AT5 kunnen namelijk meerdere mediabedrijven hun positie op de Amsterdamse mediamarkt verbeteren. In deze optiek is er zelfs een unieke synergie te behalen van journalistieke kennis op diverse terreinen zoals politiek, cultuur en uitgaan, digitale kennis en specifieke marketingkennis. Een combinatie is in staat om in te spelen op de toekomstige behoefte van consument en adverteerder. Samen kunnen ze zowel een totaalpakket als maatwerk leveren, de gewenste content produceren en die beschikbaar stellen via elk gewenst distributiekanaal (tv, internet, mobiel, tablets en tijdschriften). Deze laatste zinnen zijn een knipoog naar de verklaring van Sanoma en Talpa bij de overname van SBS. Ik wil maar zeggen: samenwerken is eerder vertoond.
Hoe bewerkstelligt Amsterdam dat ze maximale waar voor haar geld krijgt? Door een slimme aanbesteding uit te schrijven, die veel ruimte laat voor een samenwerkingsverband. En bij gelijke geschiktheid van gegadigden? Dan zou ik zeggen, laat dan het geld van de gemeente Amsterdam vooral vloeien naar Amsterdamse journalisten en medewerkers. Neem dit op in de aanbesteding. Dan hebben de bakker en de slager in 020 er ook nog wat aan.
Dit artikel verscheen op 6 juni 2011 op De Nieuwe Reporter
Wat voegt AT5 nou nog toe?
Laten we wel wezen: AT5 is in 2002 overgenomen door Amsterdam en de stad geeft vervolgens 1,8 miljoen subsidie per jaar. In 2010 blijkt het commercieel voor AT5 tegen te vallen: Amsterdam geeft 3,3 miljoen subsidie, maar het verzoek is om 6 miljoen per jaar gaan betalen. Anders lukt het niet om AT5 overeind te houden. Dat is dus nu dus een aanvraag voor 5 miljoen euro subsidie geworden. In aanvulling op de huidige 5 miljoen reclamegeld en commerciële activiteiten.
De 5 miljoen subsidieaanvraag is kennelijk onderverdeeld in 4,3 miljoen voor nieuws en 0,7 miljoen voor nieuwe programma’s. Het nieuws kost Amsterdam dus 12.000 euro per dag, voor 25 minuten onafhankelijk berichtgeving over de stad. Dat vind ik veel geld. Zeker als concurrenten het voor minder dan de helft kunnen en er ook veel andere bronnen zijn, ik denk maar even aan Het Parool, de Amsterdam editie van Metro, Salto, talloze sites en de opkomst van social media. Je ziet ook dat de kijkdichtheid van AT5 loopt daarbij terug van 80% in 2006 naar 63% in 2010. Als RTV-NH logischerwijs exact hetzelfde kan doen voor 2 miljoen, wat is dan nog de overweging?
Natuurlijk prima dat AT5 probeert te doen wat er moet, maar alle verhalen van de huidige bestuurders: geen camera’s in de studio, muizen over de vloer, onvoldoende leiding, ontbreken noodzakelijke scherpte, arbeidsmoraal laag, ziekteverzuim hoog, schept niet het beeld dat er hoop is op een snelle gezonde exploitatie. Natuurlijk AT5 heeft veel gebracht, dus AT5 heeft een streepje voor. Maar een deel van dat streepje is al tussen 2002 en 2005 geconsumeerd, toen bleek dat AT5 jarenlang winsten, volgens ingewijden tussen de 3 en 5 miljoen, creatief wegboekte uit zicht van de gemeente. Het resterende streepje rechtvaardigt niet een aanvraag van 5 miljoen, terwijl anderen het voor 2 miljoen kunnen. Sterker nog: AT5 kon het zelf jaren voor 1,8 miljoen euro.
Misschien moet dat gecorrigeerd worden voor de inflatie, maar dan kom ik weer op 2 miljoen. Ik denk dat AT5 zich met dit plan compleet uit de markt heeft geprijsd.
Dit artikel verscheen op 14 mei 2011 op VVDAmsterdam.nl