De koers van kranten wordt steeds vaker ingegeven door commercie. Dat was de insteek van een NVJ-debat waarover DNR vorige week berichtte. Volgens Paul Disco zitten trouwe lezers helemaal niet te wachten op die toenemende commercialisering. Hij stelt daarom een ander model voor: lezers als aandeelhouders van de krant.

Het gaat niet goed met de advertentie-inkomsten van dagbladen. Adformatie bracht vorige week het bericht dat de bruto advertentieomzet van dagbladen blijft dalen. Vorig jaar september werd er nog 143 miljoen uitgegeven, dit jaar 125 miljoen. Dat is dus nog exclusief kortingen, reken op zo’n 20%, maar een hogere korting is beslist geen uitzondering. En via mediabureaus ingekochte advertenties zijn goed voor nog eens 15% bureaukorting. Ik wil maar zeggen: die 125 miljoen staat voor maximaal 80 miljoen euro netto-omzet, te verdelen over 32 titels. En ten opzichte van 2008 is de netto-omzet aan advertenties al ruim 40% gedaald.

De ombudsvrouw van de Volkskrant, Margreet Vermeulen, meldde vorige week zaterdag dat de krant 10 jaar geleden voor 60 procent op advertentie-inkomsten leunde tegen 30 procent nu. Zij noemde dat als verklaring voor het feit dat de krant op zoek is naar extra inkomsten. De Volkskrant heeft relatief veel advertentie-inkomsten. Dat betekent dat er veel dagbladen zijn waar nog geen 30% van de omzet van adverteerders komt.

Cadeautjes voor ontrouwe lezers

Je zou zeggen dat uitgevers dan extra zuinig zijn op hun vaste lezers. Als ruim 2/3 van het geld, in sommige gevallen 90% van de omzet van lezers komt, dan is er alle reden om zorgvuldig met lezers om te gaan. Dat is echter niet zo: trouwe lezers krijgen alleen de krant en zo nu en dan een symbolische aai over de bol. Hoe anders is het op de wervingsmarkt. NRC Handelsblad verkoopt nu een 2-jaarsabonnement waar je als je per maand 6 euro extra betaalt, een iPad2 met online abonnement erbij krijgt. Alleen al de iPad2 kost 479 euro.

De hoofdredacteur van NRC Handelsblad was onlangs verheugd dat de oplage daar stabiliseert, maar dat is dan wel inclusief 12.800 iPad abonnementen met 235 euro korting. Kosten gaan steeds meer in cadeautjes voor ontrouwe lezers zitten. Wie betaalt dat? De trouwe lezer.

Maar ook, op de tweede plaats, de vertrekkende adverteerders worden in luxe gepaaid door hen toegang te geven tot redactiekolommen. Zodat de krant de producten ‘onafhankelijk’ kan aanbevelen. Het gevolg: “Volkskrantkoks koken bij Mandemakers keukens. Reisorganisaties azen op Volkskrantredacteuren om ze als reisleider in te huren. Op de dag dat popmuzikant Tom Barman gasthoofdredacteur is van de V, adverteert de VK webshop in dezelfde Volkskrant met een cd-box met zijn muziek. In het Volkskrant Magazine adverteert een cameramerk met foto’s van Volkskrantfotografen. En wat te denken van de lovende teksten waarmee de filmredactie van de Volkskrant films aanprijst die verkocht worden in de VK webshop?” Dit is een citaat van de ombudsvrouw van de Volkskrant van vorige week zaterdag, ik verzin het niet.

De adverteerder is klant

Rob Wijnberg, hoofdredacteur NRC Next, constateerde eerder dit jaar hetzelfde: “Deze bijlage (Lux) mikt, kortom, duidelijk op een bepaalde doelgroep – en is daardoor extra aantrekkelijk voor bepaalde adverteerders (in dit geval: Rolex, Louis Vuitton, Jaguar, chalets, cruises en luxe meubelen). Zeg ik daarmee dat de artikelen niet goed zijn? Nee. Beweer ik daarmee dat de redactie van Lux niet onafhankelijk is? Geenszins. Maar de filosofie achter de bijlage is wel tweeledig: naast journalistiek-inhoudelijke redenen wordt hij ook ingegeven door marketingstrategieën. Oftewel: de adverteerder is de klant, de lezer (de doelgroep) het product dat verkocht wordt.”

Begrijpelijk dat uitgevers zich focussen op nieuwe lezers en adverteerders, maar ook strategisch onverstandig. Trouwe lezers mopperen met regelmaat, maar zeker inhoudelijk, over alle vernieuwingen die zijn bekokstoofd met en voor adverteerders. Mijn mening is dat er nog steeds goede artikelen in de kranten staan, maar dat ze meer en meer dunner gezaaid zijn. Het gros gaat om meningen, life-style en bijeengegoogelde content. Dat kan ik zelf ook allemaal opzoeken.

Nieuw marktmodel

Door de steil dalende advertentie-omzet ontstaat een nieuw, houdbaar marktmodel in krantenland. Zoals gezegd: inmiddels komt ruim 70% van de omzet van lezers. En bij sommige dagbladen is dat 90%. Voor trouwe lezers wordt het zo wel heel aantrekkelijk om de krachten te bundelen. Net zoals de Consumentenbond doet met haar Energiecollectief: samen inkopen maakt energie goedkoper.

Maar voor de trouwe lezer zal ‘goedkoper’ de inzet niet zijn, maar ‘beter’. Als je goedkoper wil, zeg je namelijk je abonnement op en wacht tot de krant je per omgaande een aanbod doet. Het is niet ondenkbaar dat lezers zich afkeren van een krant die steeds meer een verkapt advertentieblad is. Het is in elk geval totaal onduidelijk geworden waar de scheidslijn tussen journalistiek en commercie ligt, zoals de ombudsvrouw van de Volkskrant ook aangeeft.

Lid van de krant worden

Hoe zie ik dat nieuwe model ontstaan? Trouwe lezers worden lid worden van een onafhankelijke vereniging. Dat lidmaatschap heeft een aantal voordelen: naast dagelijks de krant, de mogelijkheid om online te reageren en allerlei webshopartikelen ook nog, en dat is uniek: zeggenschap over het behoud en de koers van de krant.

Ondenkbaar? Welnee, de journalistieke nieuwssite Apache komt voor een groot deel achter een betaalmuur te staan. “Om goede, betrouwbare, kritische en diepgravende journalistiek te garanderen, heeft de kernredactie een coöperatieve vennootschap opgericht”, meldt de website van Apache. De Belgische site geeft 2.000 aandelen van 250 euro uit, aandeelhouders mogen meebeslissen over de koers. Het succes moet natuurlijk nog blijken, maar in het geval van het nieuwe uitgeefmodel hoeven trouwe dagbladabonnees niet anders te doen dan zich aan te melden bij het collectief. Er verandert verder niks. Behalve dan dat de zeggenschap toeneemt, die recht doet aan de 70% van de omzet.

Stel dat alle abonnees lid worden van zo’n lezersvereniging, dan is de rol van de aandeelhouder uitgespeeld en vervalt de aandeelhoudersfee van 10-20% over de totale omzet. Ik laat even in het midden hoe dat geforceerd kan worden, maar het is geen hocuspocus en het kan al veel eerder. Waar nu dat geld naar de aandeelhouder vloeit, kan dit worden geïnvesteerd in dure onderzoeksjournalistiek, reportages, en eventueel korting voor het abonnement. Het is sowieso niet goed te begrijpen dat een aandeelhouder het 20-voudige van het salaris van een hoofdredacteur toucheert.

Als de krant helemaal geen advertenties verkoopt, dan ontbreekt maximaal 30% van de omzet, dat is veel, maar je hebt dan ook de verwervingskosten niet en dus ook niet de enorme fee voor de aandeelhouder. In dit model blijven adverteerders overigens natuurlijk gewoon welkom, maar dan ‘oude stijl’. Niet ondenkbaar dat de ‘gewone’ adverteerder terugkomt, omdat hij werd overschreeuwd door een concurrent.

En de trouwe lezer? Die zegt niet zo snel meer op. Aandeelhouder zijn van een krant is bijdragen aan een land en aan je eigen verstand. Het lijkt mij niet uitgesloten dat abonnees terugkomen als kranten weer echt gaan onderzoeken en duiden. Daardoor neemt ook de noodzaak van de dure jacht op proefabonnees af. Ik weet niet of dit model binnenkort realiteit wordt, maar financieel haalbaar is het zeker. En het zal de rust in de dagbladsector zeer ten goede komen.

Eerder verschenen op 25 oktober 2011 bij De Nieuwe Reporter

NRC Handelsblad ontkent dat de aandeelhouder Derk Sauer enige invloed uitoefent op de redactionele koers. Rob Wijnberg schrijft: ‘Volgens Bosma oefent Sauer via deze nieuwe roerganger namelijk zijn ‘linkse’ invloed uit. Maar hoe dan, is natuurlijk de vraag. Er is hier geen briefing geweest met het verzoek ‘meer SP in de krant graag’ – dus dat kan het niet zijn’.

Wellicht geen linkse invloed, al weet ik zelf echt niet wat links of rechts is, maar dat Derk Sauer invloed uitoefent op de krant valt niet te ontkennen. Dat zeg ik niet, dat zeggen ingewijden.

Adformatie, 23 maart 2010
Dat NRC Handelsblad op de dag na de val van het kabinet opende met ‘Kabinet gevallen’ irriteerde hem (Sauer, PD) dan ook zodanig dat hij direct hoofdredacteur Birgit Donker belde. ‘De tijd van “all the news that’s fit to print” is echt voorbij. Ik wil niet weten wat er is gebeurd, want daar zijn andere media sneller in, ik wil weten waarom het is gebeurd.’

Volkskrant, 10 juli 2011
Hans Nijenhuis: “Derk is bijvoorbeeld van mening dat we drie correspondenten in China moeten hebben, omdat China heel belangrijk is, en hij vindt dat je je moet afvragen of er nog wel een correspondent in Parijs nodig is want daar rij je met de Thalys immers zo naartoe.

NRC Handelsblad, 28 augustus 2010
Derk Sauer, een van de nieuwe eigenaren, wilde graag een keer op de redactie komen brainstormen. Daar was u (Birgit Donker, PD) tegen. (…) (Het) was het voor mij even wennen dat er een nieuwe president-commissaris was die de redactieraad rechtstreeks benaderde voor overleg zonder de hoofdredactie en die mij bijvoorbeeld suggesties deed voor columnisten.

Quote, september 2010
‘ Ik praat nooit over cijfers, maar duidelijk is wel dat er zeer veel mogelijkheden zijn om het huidige rendement nog beter te maken. (…) Daarnaast kan er ook redactioneel wel wat beter.’

De Volkskrant 24 december 2010
Hij was afgelopen tijd opvallend vaak in Nederland. Logisch, want Sauer heeft een opmerkelijk jaar achter de rug, dat gekleurd werd door het feit dat hij met anderen NRC Media kocht. ‘Ik voel me als een kind in een snoepwinkel. Ik kan alle ervaring die ik de afgelopen jaren heb opgedaan met het maken en uitgeven van kranten en bladen hierin kwijt.’

Dat Derk Sauer invloed uitoefent op de redactie lijkt me geen illusie. Denk dat bovenstaande citaten van betrokkenen beter zijn dan de wetenschappelijke tellingen van de Nieuwsmonitor. En ik ben nog selectief geweest in de artikelen. Of de invloed nu links, midden of rechts is, invloed is er.

De mededeling in een Volkskrantartikel dat Derk Sauer 9% van de aandelen van NRC Media in handen heeft, was voor Tweede Kamerlid Martin Bosma van de PVV aanleiding om vragen te stellen aan minister Marja van Bijsterveldt. Bosma maakt zich zorgen over de “scheiding tussen eigendom en redactie bij dagbladen” en is bang dat NRC Handelsblad “nog verder links georiënteerd raakt, bijvoorbeeld doordat NRC-journalisten in het gevlei willen komen bij hun radicaal-linkse eigenaar”. Volgens Paul Disco moeten we ons niet verbazen over de Kamervragen van de PVV, maar wel over het zwijgen van NRC.

Het staat Tweede Kamerleden vrij om vragen te stellen, of het nu gaat om gevangen gehouden orca’s of de eigenaren van NRC Handelsblad. In het meest ideale geval voelt elke burger zich vertegenwoordigd in ons parlement. Deze vertegenwoordiger moet de vrije hand hebben om politiek te bedrijven. Dat Martin Bosma van de PVV vragen stelt is zijn goed recht. Net zoals de minister kan antwoorden met “geen idee, daar ga ik niet over”. Wie daarvan ontregeld raakt, mist de politieke nonsens van zijn eigen volksvertegenwoordiger. Wie op zoek is naar nuance moet in dit millennium niet de politiek volgen.

Nuance en duiding kun je van oudsher wel vinden bij dagbladen in het algemeen en NRC Handelsblad in het bijzonder. Het is in dit licht opvallend dat juist NRC de kamervragen van Martin Bosma alleen registreert en niet nuanceert of duidt. Wat heb je aan het feit dat Martin Bosma Kamervragen stelt? Er worden wel meer vragen gesteld in de Tweede Kamer, die komen niet allemaal in de krant. Dus waarom deze er groots uit lichten?

Transparantie

Dat kan toch niet zijn, omdat NRC erin genoemd wordt. NRC vindt haar eigen jaarverslag namelijk onbelangrijk. Ik heb herhaaldelijk aangedrongen op transparantie van NRC met de publicatie van een jaarverslag, ik ben er zelfs heen gegaan, maar de repliek van NRC was dat ze zich wilden focussen op de lezers en geen tijd hadden voor een jaarverslag. Het is er gelukkig toch van gekomen, want het is toch raar van een krant die ook beroep wil kunnen doen op de Wet Openheid Bestuur. Je kunt pas geloofwaardig om transparantie vragen als je zelf transparant bent, me dunkt. Het is zoals een politieke partij die vraagt om openheid over de financiering van moslimorganisaties en die zelf niet laat weten hoe ze gefinancierd wordt.

Over de PVV gesproken: “deelnemen aan het publieke debat is een gevaarlijke activiteit geworden”, is een recente uitspraak van de voorman van de PVV. De invloed van de aandeelhouders van NRC op het publieke debat zal het punt dus niet zijn: de PVV breekt een lans voor de vrijheid van meningsuiting. De kamervragen van Bosma schreeuwen dus om duiding, maar ik heb die nog nergens gelezen. En vooral bij NRC Handelsblad valt dat op.

Schrijf dan niks

Resumerend: het probleem lijkt mij niet dat een politicus ogenschijnlijk onzinnige vragen over NRC stelt. Ik vind het zorgelijker dat NRC dat niet duidt, maar het bericht hierover onaangedaan weergeeft. Schrijf dan niks. Als je te zacht blaast, wakker je het vuur alleen maar aan, in plaats van dat het dooft.

Ik hoop dat NRC investeert in onderzoeksjournalistiek en bijvoorbeeld probeert te onthullen hoe de PVV gefinancierd wordt. En de PVV moet vooral haar politieke positie verdedigen. Dan houden we de boel een beetje in balans. Ik vind dat we van een betaalde krant meer mogen verwachten dan van gratis politiek. En misschien kan Derk Sauer nog de hartelijke groeten doen aan Alexander van Puijenbroek, voorzitter van de raad van commissarissen van De Telegraaf, bij de komende aandeelhoudersbijeenkomst van NRC.

Gepubliceerd op De Nieuwe Reporter op 2 september 2011

Er is een hoop gebeurd bij de kranten van deze uitgeverij de afgelopen twee jaar, ik denk even aan de overname door de  Persgroep, de verkoop aan Egeria & Het Gesprek, gedoe om het redactiestatuut, de openlijke druk van aandeelhouders, het ontslag van de hoofdredacteur, het aangekondigde ontslag van veel redacteuren, de omschakeling van NRC naar tabloidformaat, de oprukkende invloed van adverteerders in NRC en problemen bij de ontvlechting met de Persgroep-kranten.

Deze informatie stroomt hapsnap via verschillende bronnen de wereld in. Je moet wel filteren, want mededelingen van de uitgever en hoofdredacteur lopen niet altijd synchroon met de werkelijkheid. Bovendien zijn ze vaak eenzijdig: het gaat altijd goed, de oplage gaat goed, de iPads voor een verkoopactie zijn niet aan te slepen, na de omschakeling naar tabloid staan nieuwe abonnees in rotten van 3 voor de deur, dat werk. Hoe anders is dat dan de berichten van het nieuw aangetreden management van een jaar geleden dat NRC elke 3 minuten een abonnee verliest. Je zou denken dat NRC Media in plaats van de toen verwachte 10 miljoen euro winst toch wel minimaal het dubbele heeft gehaald. Ik weet het niet, niemand weet het. Al vermoed ik dat een dergelijk resultaat vast naar buiten was gekomen. In de journalistiek geldt weliswaar: ‘bad news travels fast, good news not at all’, maar in PR is het meestal andersom.

Is dat reden tot zorg? Ik vind van wel. In Nederland hebben we ervaring met investeerders in kranten. Het  Britse Apax was van 2004 tot 2007 aandeelhouder in PCM en incasseerde een winst van 131 miljoen euro. PCM mocht het verder uitzoeken met een enorme schuldenlast en ging er bijna aan stuk. Mecom nam in 2008 Wegener over, haalde In 2009 een winst 125 miljoen euro, vorig jaar van 155 miljoen, maar investeert nauwelijks. Dat de Nederlandse overheid is gevraagd om financieel bij te springen in een zeer ambitieus, maar mislukt project om tot een nieuw verdienmodel te komen is daarvan een voorbeeld.

Wat doet grootaandeelhouder Egeria met NRC Media? We weten het niet: er zijn geen jaarverslagen beschikbaar, ik heb ernaar gevraagd. NRC Media is financieel gezien totaal niet transparant. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat er iets aan de hand is, maar wellicht wordt de uitgeverij compleet leeggezogen. Is dat een rare veronderstelling? Egeria bestaat omdat grote beleggers een hoger rendement willen dan ze bij de bank kunnen krijgen. Prima, het lijkt mij logisch dat ze een goed rendement op haar investering van 70 miljoen (niet geverifieerd) wil, al staat nergens met hoeveel ze tevreden is. Wandelgangen reppen over 15%. In een uitzending van Buitenhof noemt media-ondernemer Willem Sijthoff in dit kader dat een rendementsnorm van 25% op geïnvesteerd vermogen nodig is. Het kan ook zo zijn dat Egeria naar een bank is gestapt, geld heeft geleend en de schuld plus rente laat terugbetalen door NRC Media. Die truc haalde Apax ook bij PCM uit.

Ook is het onduidelijk of het redactiestatuut nu wel of niet veranderd is. Uiteindelijk zijn om de beoogde veranderingen de hoofdredacteur en de uitgever ontslagen. We weten wel dat adverteerders meer invloed hebben op de krant, maar niet welke. De NRCNext-hoofdredacteur schrijft medio maart van dit jaar: “In toenemende mate bewegen onafhankelijke, ‘traditionele’ nieuwsmedia zich naar een verdienmodel, waarin de adverteerder als voornaamste klant fungeert en de lezer het ‘product’ is geworden.”  Het gaat dan over zijn krant.

Nogmaals, misschien is er niets aan de hand, maar er is aanleiding om de invloed van investeerders en adverteerders op de continuïteit  én onafhankelijkheid van NRC Media te vrezen. Bovendien ondermijnt voor mij het gebrek aan informatie ook iets kwetsbaars. Namelijk de legitimiteit van het streven naar duiding door NRC en NRCNext.  Een publiekelijk jaarverslag zou wonderen doen.

Dit artikel verscheen op 28 april 2011 in Villamedia

Stel: je hebt een banketbakker en een bakker in de straat. De een verkoopt taartjes en koek aan de liefhebbers, de ander brood aan iedereen. Ineens maakt de banketbakker bekend dat hij afstapt van het suikerwerk en ook alleen gewoon brood gaat verkopen. Wat denkt u dat er gebeurt? Het lijkt me duidelijk: dat wordt een concurrentiestrijd.

NRC Handelsblad lijkt op de banketbakker. De krant, sinds mensenheugenis dé meneer onder de kranten, gooit het roer nog verder om, teneinde de forse winstdaling om te buigen. Vanaf 7 maart verschijnt de krant op compactformaat.

Te kleine niche
In de jaren 90 gold NRC nog als een compleet uit de hand gelopen niche-positie. Nu is dat niet meer genoeg voor de nieuwe eigenaren. Die kiezen voor de aanval op de grote concurrent de Volkskrant. Dat blijkt uit interviews met de zichtbare aandeelhouder Derk Sauer. Maar ook de minder zichtbare aandeelhouder, Peter Visser van Egeria, zal dat steunen. De niche blijkt te klein, de winst blijkt te klein: het gewenste rendement van 15% is onhaalbaar en omdat het bedrijf geen slagkracht heeft om de winst snel uit andere markten te halen moet het komen van de concurrent.

NRC op tabloidformaat
Mede daarom gaat ook het product ingrijpend veranderen. Vanaf 7 maart verschijnt de krant op tabloidformaat. Een compacte krant. “De nieuwe generatie lezers ziet NRC Handelsblad liever in een strak pak”, aldus hoofdredacteur Peter Vandermeersch in een persbericht. Daarin stelt hij dat een ruime meerderheid van de NRC-lezers het compacte formaat toegankelijker en handiger vindt. Tegelijkertijd meldt het hoofd van de advertentieafdeling in een blog “dat liefhebbers van het grote formaat vooral te vinden zijn onder mannen boven de 45 jaar en dat het compacte formaat favoriet is onder jongere lezers en vrouwen”. Hoe daar dan onder de huidige lezers een ruime meerderheid toch liever een compacte krant ziet, is een kwestie van rekkelijk duiden. Moet kunnen. Maar goed, hoe ziet de NRC op compact formaat eruit?

Drukproef
Ik heb twee edities van de nieuwe compacte NRC kunnen bekijken. Een proef van eind januari, gedrukt bij een onbekende drukkerij te zien aan het papier en het formaat. En een proef van afgelopen weekend, gedrukt bij de Persgroep, waar NRC een bestaand contract mee heeft. Wat opvalt in de eerste proef is het magazine-achtige karakter: veel spreads, veel beeld, zo nu en dan losstaand en veel infograhics. De spreads zijn een gevolg van het omzetten van het broadsheetformaat naar tabloid: je hebt de ruimte gewoon nodig om de hoeveelheid tekst te plaatsen. In de recentere proef is dat minder, daar sijpelt de opmaak die erg lijkt op de Vlaamse krant De Standaard veel meer doorheen. Niet toevallig, hoofdredacteur Vandermeersch komt daar vandaan. Wat ook opvalt is de prominente plaats van advertenties op de rechterzijde in de voorkant van de krant. Maar ook een enigszins liefdeloos geplaatst saai cluster van advertenties, waar je bij de Bond Van Adverteerders de handen niet op elkaar krijgt.

Volkskrant
Zei ik, het lijkt op De Standaard? Zeker, maar het lijkt ook op de Volkskrant. Deze krant zit niet stil: op 5 maart, 2 dagen voor NRC losgaat, introduceert de Volkskrant haar tweede katern, V. Ook een tijdschriftachtige opmaak blijkt uit 2 dummies. Hier en daar een tikje experimenteel met koppen en fonts, om niet te zeggen: nergens elders vertoond (en waarschijnlijk niet voor niets), maar los daarvan zou het zomaar een bijlage kunnen zijn van NRC. Of andersom.

Vechtmarkt
Het grootste verschil zit in de cadeautjes. NRC kwam al met de iPad met ongeveer 235 euro korting voor 2-jaarsabonnementen, de Volkskrant introduceert de nieuwe krant met een gratis DVD van The American. En als je een 2-jaarsabonnement neemt krijg je er, zo valt in de wandelgangen te horen, een Nespresso-apparaat voor nop bij. George Clooney is de missing link.

Het geeft aan dat dit een enorme vechtmarkt is geworden. Cadeautjes van een paar honderd euro bij een abonnement zijn geen uitzondering meer op een abonnement van circa 350 euro. AD kwam al met een cd-speler voor een 2-jaarsabonnement bij de gratis cd-actie van Trijntje Oosterhuis. En proefabonnees kunnen rekenen op een korting van 50%. En dan heb ik het niet over het ouderwetse ‘maandabonnement met 2 weken gratis’, maar over langlopende abonnementen. Op de advertentiemarkt gaat het gevecht verder. Naar verluidt zijn de kortingen fors in de strijd om de adverteerder, die ook andere mediumtypen aan de jas voelt trekken: tv-zenders geven immers tot 90% korting én garantie op bereik van de doelgroep.

De acties op zowel de lezers- als adverteerdersmarkt kosten geld, dat is duidelijk. Maar wie betaalt dat? Dat is voor een groot deel de trouwe abonnee. Die krijgt geen cadeautje, okee een dvd’tje van 2 euro all-in, maar dat valt in het niet bij de iPad en het Nespresso-apparaat. De uitgevers belonen het gedrag dat ze liever niet zien: ontrouw loont meer en meer.

Wie wint?
Welke partij houdt dit soort acties het langst vol? NRC heeft het als relatief kleine uitgeverij, met een aandeelhouder die ook elders geld heeft weggezet, lastiger. De Persgroep ís uitgeven en heeft een lange adem.

Al met al is de aanval van NRC op de Volkskrant een zeer riskante strategie. De krant heeft een recente track-record op operationele fouten: iPad niet goed uitleveren, bezorging niet op orde, klantenservice slecht bereikbaar, abonneegegevens tijdelijk openbaar, extreme prijsverhoging digitaal abonnement, uitgelekte mails van hoofdredacteur (krant onder de maat) en uitgever (elke 3 minuten een abonnee exit). NRC moet nog maar zien dat de gewenste jongeren en vrouwen het verlies aan mannen boven de 45 gaan compenseren. Die moeten van de Volkskrant komen, al grossiert deze krant er ook niet in. En dan maar hopen dat er niemand komt die de niche opvult die NRCH achterlaat.

Voor ons land zou het toch aardig zijn, als beide kranten naast elkaar bestaan en elkaar niet stuk concurreren. Uiteindelijk bestaat democratie voor mij – toegegeven: man van boven de 45 – uit meer dan een iPad en een Nespresso-apparaat. Was er maar een aandeelhouder die genoegen neemt met een klein rendement. Ze bestaan, maar je hoort nooit meer wat van de oude stichtingen van PCM.

Dit artikel verscheen op 2 maart 2011 in De Nieuwe Reporter