Tijdens een debat over het mentale welzijn van jongeren en studenten uitten Kamerleden felle kritiek op het plan van de minister om de studentensport duurder te maken. De reden dat studentensport mogelijk duurder wordt, ligt in de toepassing van de Wet Markt en Overheid. Deze wet verbiedt overheidsinstellingen om diensten onder de marktprijs aan te bieden, om zo oneerlijke concurrentie met commerciële aanbieders te voorkomen.
Minister Bruins heeft besloten om de langdurige uitzonderingspositie van studentensport- en cultuurvoorzieningen niet langer te handhaven, liet hij eerder aan instellingen weten. Daardoor worden universiteiten en hogescholen verplicht deze faciliteiten voortaan tegen marktconforme tarieven aan te bieden. Daar lijkt de minister nu toch van terug te komen.
VVD vraagt opheldering van de minister
De VVD, bij monde van Kamerlid Arend Kisteman, toonde begrip voor het doel van de maatregel, maar plaatste ook kritische kanttekeningen. “Mijn fractie begrijpt als geen ander dat marktverstoring door de overheid onwenselijk is. Maar we vragen ons wel af of we hier niet wat kort door de bocht gaan. We moeten studenten juist aanmoedigen om te sporten”, aldus Kisteman.
De VVD vroeg daarom eerst opheldering van de minister voordat zij een definitief standpunt inneemt. “Waarom is goedkoop sporten jarenlang toegestaan, en waarom kiest de minister nu voor een koerswijziging?”
PVV erkent belang van sport, maar steunt plannen minister
PVV-Kamerlid Nico Uppelschoten erkende weliswaar het belang van sport voor de mentale gezondheid van jongeren, maar schaarde zich toch achter de plannen van minister Bruins. “Sporten vind ik heel belangrijk, maar als sporten voor studenten 200 euro kost en voor anderen 700, dan vind ik dat een heel vreemde situatie.”
Ook andere jongeren sporten, zonder gebruik te maken van faciliteiten van universiteit, hbo of mbo, zei Uppelschoten. “Die moeten gewoon de normale prijs betalen.”
De PVV wilde toch alles goedkoper maken?
D66-Kamerlid Jan Paternotte uitte felle kritiek op de PVV vanwege hun steun voor het duurder maken van studentensport. “Dat vind ik wel helemaal bijzonder, want de PVV heeft campagne gevoerd met: ‘We gaan alles voor de Nederlander goedkoper maken.’ Wat zien we sinds die tijd? Meer btw, we gaan meer betalen voor de kinderopvang, de zorgpremie gaat omhoog en zelfs het sporten voor studenten, dat moet dan ook nog duurder worden — omdat dat blijkbaar een luxe is”, foeterde Paternotte.
Kort voor het debat kreeg het D66-Kamerlid cijfers doorgestuurd uit Amsterdam, en die waren volgens hem verontrustend. “Ik kreeg net door van het universitair sportcentrum in Amsterdam dat meer dan de helft van de studenten zegt dat ze zullen stoppen met sporten als het universitair sportcentrum onbetaalbaar wordt. Dan gaan ze niet naar een andere commerciële aanbieder toe.”
Ook Mark Rutte zag in dat sport belangrijk is
Studentensport wordt al tientallen jaren bewust goedkoper gemaakt, benadrukte GroenLinks-PvdA-Kamerlid Lisa Westerveld op haar beurt. “Omdat voormalig staatssecretaris van OCW, Mark Rutte, juist in zag dat zaken zoals studentensport of culturele verenigingen op de campus leiden tot beter studentsucces, en dat het ook belangrijk is voor eerstegeneratiestudenten.”
Minister Bruins benadrukte in zijn beantwoording dat hij geen nieuw beleid heeft ingevoerd. “Wat ik alleen heb gedaan, is 21 jaar oud beleid verduidelijken, zodat er nu een duidelijk proces geldt”, betoogde hij. Volgens hem bestaat het verbod op het besteden van onderwijs- en onderzoeksgeld aan sportvoorzieningen al sinds 2003, toen toenmalig minister Van der Hoeven (CDA) een “helderheidsnotitie” opstelde over wat wel en niet met belastinggeld bekostigd mag worden.
We hebben 21 jaar een grijs gebied gedoogd
“In de regels van 2003 stonden twee voorbeelden van dingen waar onderwijs- en onderzoeksgeld niet aan besteed mag worden. Het ene was studentenhuisvesting en het andere was sportvoorziening”, aldus de minister. Door opeenvolgende verduidelijkingen in 2021, 2022 en 2023 is de regelgeving nu zo helder geworden dat onderwijsinstellingen moeten erkennen dat zij dit geld aan sportfaciliteiten besteden.
“We hebben 21 jaar een grijs gebied gedoogd, en als je een grijs gebied laat bestaan, dan sta je toch eigenlijk impliciet toe”, zei Bruins . Hij toonde echter begrip voor de ontstane zorgen. “Ik ben met uw Kamerleden bezorgd over het feit dat dat zou betekenen dat sport zou gaan omvallen bij kennisinstellingen.”
Op de vraag van D66-Kamerlid Jan Paternotte of de huidige situatie dan gewoon kan blijven bestaan, antwoordde Bruins dat hij daar op dit moment geen bezwaar tegen heeft. “Ik heb er geen probleem mee om het grijze gebied te laten bestaan, want ik zie op dit moment ook geen groot probleem. Dus ik heb er geen probleem mee om hier in het debat toe te zeggen dat ik het komend jaar niet ga handhaven.”
Naar een structurele oplossing
De minister wil op termijn wel werken aan een structurele oplossing, maar wil eerst de gevolgen in kaart brengen. “En dan ga ik graag met uw Kamer in gesprek of onderwijs- en onderzoeksgeld mag worden besteed aan sportfaciliteiten, en of daar inderdaad een uitzondering voor gemaakt zou moeten worden.”
Voor zo’n structurele uitzondering is een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) nodig, waarvoor een goed onderbouwde motivering vereist is. De minister beloofde dat hij na de zomer de eerste resultaten van zijn inventarisatie met de Kamer zal delen.
Wel gaf hij aan dat hij wil dat sportfaciliteiten in de toekomst dan ook breed toegankelijk worden voor mbo’ers.
Kritische vragen over aanpak minister
SP-Kamerlid Sandra Beckerman noemde de aanpak van de minister “wereldvreemd” en uitte stevige kritiek op de gang van zaken. “Waarom is de minister dan niet in eerste instantie in gesprek gegaan met de universiteiten voordat je zo’n brief hebt geschreven? Want nu is er een soort bom gedropt en zeggen we: oei, we hadden niet verwacht dat er brokstukken zouden komen als we een bom neer zouden gooien.”
Minister Bruins weerlegde dat beeld. “Er is niet opeens een bom gedropt. Dat kan misschien zo lijken in de berichtgeving. Maar in 2021 is hier overleg over geweest, ook in 2022, 2023 en 2024, door twee voorgaande kabinetten.”
Tijdens het debat plaatste Bruins ook vraagtekens bij de berichtgeving over de verwachte prijsstijgingen voor studentensport. “Omdat het helemaal niet duidelijk is wat de consequenties zullen zijn, zoals we die via de media op dit moment horen. Dat zal eerst onderzocht moeten worden. Ik kan die prijsstijging van 200 euro naar 700 niet reconstrueren.”
The post Minister wil goedkope studentensport gedogen en op termijn wettelijk regelen first appeared on ScienceGuide.
Het bericht Minister wil goedkope studentensport gedogen en op termijn wettelijk regelen verscheen eerst op ScienceGuide.