Auteur: Copyburo

De wetenschap in Star Trek is allang geen fictie meer

Een vraag die veel natuurkundigen bezighoudt: wie was het beste personage in de sciencefictionserie Star Trek ? De daadkrachtige Captain Kirk of de hyperintelligente Captain Picard, die met zijn taalvaardigheid alle problemen wist te bezweren? Of toch de beeldschone Deanna Troi, die gedachten kon lezen? Tiener-Gideon wist het wel.

Die vond Star Trek óók tof vanwege de spannende voorspellingen over de 23e en 24e eeuw. Veel van die science  is tegenwoordig geen fiction meer. Zo ging ruimteschip Enterprise sneller dan het licht en hupsakee, de Alcubierre-aandrijving, een hedendaagse uitwerking van Einsteins relativiteitstheorie, laat dit inderdaad toe. Kirk en Picard lazen briefings op wat we tegenwoordig een tablet noemen, en hun universal translato r tolkte alle vreemde talen; precies zoals mijn iPhone dat doet. En de ship computer gaf antwoord op elke vraag van de bemanning, net als de mijne nu. Mijn geeky hart juicht: ons leven bevindt zich al op de Enterprise!

In sommige afleveringen ging het flink mis omdat men de computer niet meer van de eigen gedachten kon onderscheiden. Ook dit is geen fictie meer. Scripties met ‘maar AI zei dat’-argumentatie komen nu bij bosjes bovendrijven. De eerste docenten die die scripties stiekem door AI laten lezen en beoordelen trouwens ook. Filosoof Bas Haring liet onlangs een afstudeerstudent volledig begeleiden door AI. Bij hem nog als openlijk experiment, maar dit zal wel snel stiekeme vaste prik worden, uit tijd- en kostenbesparing. Student schrijft niet zelf, en docent leest niet zelf, dat scheelt beiden werk. Wetenschappelijke artikelen en peer-review: idem. We kunnen de AI’s van beide partijen net zo goed rechtstreeks aan elkaar knopen. Ook dit doet denken aan een aflevering van Star Trek (uit 1967!) waarin twee ruziënde planeten het vredesproces te veel moeite vinden en daarom hun AI’s onderling laten simuleren hoeveel slachtoffers er vallen. Met gevolgen in hun echte wereld: de berekende slachtoffers worden ‘verwijderd’, zoals het academisch denkproces verwijderd wordt door AI-gebruik door studenten én docenten. Zo blijkt Star Trek opnieuw een vooruitziende blik te hebben gehad.

Een klasgenootje destijds leek sprekend op Deanna Troi, maar mijn zestienjarige zelf was niet zo daadkrachtig als Kirk, niet zo spreekvaardig als Picard, en mijn klasgenootje niet telepathisch, dus van mijn affectie heeft ze niet veel gemerkt. Gelukkig maar, want dat leerde me dat alles wat me veel waard is, mijn hoogstpersoonlijke aandacht verdient. Liefde, wetenschap, én de begeleiding van onze studenten.

Gideon Koekoek, universitair hoofddocent theoretische natuurkunde

Het coronalint

Niet zo’n ontzettend ouwe meuk, voor de afwisseling, maar wel vrij rap in onbruik geraakt. Een rol lint uit de coronaperiode met daarop het verzoek om 1,5 meter afstand te houden. Het zal overgebleven zijn &nd…

“Merkwaardig”

Kritische lezers hebben we volop, gelukkig maar. Vorige week kregen we onverwacht bezoek van iemand die vriendelijk zijn zegje kwam doen over onze voorpaginateksten, koppen en andere eindredactiezaken. Hij bood zelf…