{"id":155822,"date":"2024-10-09T13:21:58","date_gmt":"2024-10-09T13:21:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.voxweb.nl\/?p=152176"},"modified":"2024-10-09T13:21:58","modified_gmt":"2024-10-09T13:21:58","slug":"het-is-een-mythe-dat-testosteron-slechts-een-agressiehormoon-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.voxweb.nl\/nieuws\/het-is-een-mythe-dat-testosteron-slechts-een-agressiehormoon-is","title":{"rendered":"\u2018Het is een mythe dat testosteron slechts een agressiehormoon is\u2019"},"content":{"rendered":"<p>\u2018Testosteron in meisjes, waarom zou je d\u00e1t willen onderzoeken?\u2019 Zulke reacties kreeg hersenwetenschapper Anna Tyborowska nogal eens toen ze zo\u2019n tien jaar geleden begon aan haar promotieonderzoek naar het effect van testosteron op het puberbrein \u2013 bij jongens \u00e9n meisjes. \u2018Ik was verbaasd hoe weinig daarover bekend was. Van jongens wisten we een klein beetje hoe het werkte, van meisjes vonden veel mensen het niet zo relevant.\u2019<\/p>\n<p>Maar dat is het dus wel. Want vrouwen en meisjes mogen dan een lager gehalte testosteron in hun lijf hebben dan jongens en mannen &#8211; die op hun beurt een kleine hoeveelheid \u2018vrouwelijke\u2019 hormonen hebben &#8211; maar dat betekent niet dat het niets doet. \u2018Het is eigenlijk een heel complex hormoon.\u2019<\/p>\n<h4>Flexibel brein<\/h4>\n<p>Testosteron stimuleert tijdens de puberteit bijvoorbeeld de hersenontwikkeling, vertelt Tyborowska. \u2018De puberteit is een periode waarin je brein flexibel is en openstaat voor nieuwe ervaringen.\u2019 Door die flexibiliteit ontstaan veel nieuwe hersenverbindingen, terwijl oude ongebruikte verbindingen worden \u201copgeruimd\u201d. Maar dat gaat niet overal even snel. De prefrontale cortex, belangrijk voor beslissingen maken en rationeel denken, is bij tieners nog in ontwikkeling terwijl de emotiegebieden al op volle toeren draaien. De emoties krijgen dus nog niet altijd genoeg tegengas vanuit het controlecentrum.<\/p>\n<blockquote><p>&#8216;Hoe hoger het testosteronniveau van 14-jarigen, hoe meer activiteit in de prefrontale cortex\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p>Stukje bij beetje komt daar meer balans in, en testosteron speelt daar een rol in. Tyborowska onderzocht jongens en meisjes toen ze 14 jaar oud waren, en liet hen op hun 17e en 21e opnieuw naar het lab komen om een taak te doen rondom emotiecontrole. \u2018Wat we zagen: hoe hoger het testosteronniveau van 14-jarigen, hoe meer activiteit in de prefrontale cortex.\u2019 Op 17-jarige leeftijd was die link er nog steeds, maar al minder sterk. En op 21-jarige leeftijd is de relatie omgekeerd: bij veel testosteron is er juist m\u00ednder activiteit in de prefrontale cortex.<\/p>\n<figure class=\"mceTemp wide-image\">\n<p><figure id=\"attachment_152228\" aria-describedby=\"caption-attachment-152228\" style=\"width: 1920px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-152228\" src=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1278\" srcset=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207.jpg 1920w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-254x169.jpg 254w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/www.voxweb.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pexels-freestockpro-1172207-315x210.jpg 315w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-152228\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Oleksandr P (via Pexels.com)<\/figcaption><\/figure><\/figure>\n<figure class=\"mceTemp wide-image\"><\/figure>\n<p>De rol van testosteron verandert vanaf die leeftijd. \u2018Volwassenen krijgen een boost in testosteron in situaties waarin ze dominantie moeten uitoefenen of moeten vechten.\u2019 Daar is relatief veel onderzoek naar gedaan en daar komt ook het stereotype over testosteron als agressiehormoon vandaan. Toch is dat te zwart-wit gedacht, volgens Tyborowska. Ten eerste is het in sommige situaties heel handig dat je testosteron omhoog schiet. \u2018Stel dat je onbedoeld in een gevecht raakt en geen mogelijkheid hebt om te ontsnappen, dan wil je dat je adrenaline en testosteron omhoog gaan om te kunnen vechten.\u2019<\/p>\n<p>Daarnaast hoeft die dominantie geen agressie te zijn. \u2018Het kan ook een toenaderingsreactie zijn, bijvoorbeeld op iemand af durven stappen. Er zijn <a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/nieuws\/een-sociale-angststoornis-te-lijf-met-een-dosis-testosteron\">interessante studies<\/a> gedaan waarin vrouwen met sociale angst testosteron toegediend kregen. Vervolgens voelden ze zich minder bang, of keken ze anderen gemakkelijker in de ogen.\u2019<\/p>\n<p>Zelf is de hersenswetenschapper een studie gestart naar hormoonschommelingen bij jongvolwassen mannen, omdat ze benieuwd is of er een link is met angst- en depressieklachten. \u2018Hun testosteronniveaus veranderen ook van dag tot dag. Niet zo dramatisch als de hormoonschommelingen bij vrouwen, maar het is niet volledig stabiel. Het effect daarvan op angst en depressie is nog amper onderzocht, omdat testosteron bij mannen vooral in verband is gebracht met agressie.\u2019<\/p>\n<h4>Stresshormoon<\/h4>\n<p>Hormoontherapie bij angststoornissen is nog ver weg, maar Tyborowska vindt het wel belangrijk om de mogelijkheden te verkennen. \u2018Ik geloof niet dat het de gouden oplossing gaat zijn, maar het kan misschien een toevoeging zijn aan gedragstherapie.\u2019 Tenminste, voor sommigen. Het ligt er maar net aan hoe hoog of laag je basisniveau van een hormoon is, en hoe gevoelig je bent voor schommelingen daarin. \u2018Het zal ingewikkeld blijven, omdat de systemen in ons lichaam zo met elkaar zijn verweven. Zo be\u00efnvloedt het stresshormoon cortisol ook het systeem dat verantwoordelijk is voor testosteron.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>&#8216;Als je opgroeit in een harde omgeving zal je biologie je dwingen om sneller het voortplantingsstadium te bereiken&#8217;<\/p><\/blockquote>\n<p>Kinderen die opgroeien met veel stress raken gemiddeld eerder in de puberteit, blijkt uit studies. Ook Tyborowska ziet daar in haar huidige, nog lopende onderzoek naar testosteron en het puberbrein aanwijzingen voor. Evolutionair gezien is dat logisch. \u2018Als je opgroeit in een harde, onvoorspelbare omgeving weet je niet of je zult overleven. Dus zal je biologie je dwingen om sneller het voortplantingsstadium te bereiken, zodat je zeker je genen doorgeeft.\u2019<\/p>\n<p>Juist omdat het lichaam zo\u2019n ingewikkelde puzzel van interacties is, kun je volgens Tyborowska niet zomaar zeggen dat we volledig beheerst worden door onze hormonen. Dat geldt voor testosteron, maar ook voor vrouwelijke geslachtshormonen. Want zoals mannen niet automatisch agressief worden van testosteron, zijn vrouwen niet per se overgevoelig en emotioneel door hormoonschommelingen in hun maandelijkse cyclus.<\/p>\n<h4>Controle<\/h4>\n<p>Wat Tyborowska zegt tegen mensen die dat wel beweren? \u2018Ten eerste dat mannen ook hormonen hebben, en schommelingen daarin. We worden dus allemaal be\u00efnvloed door onze hormonen. Ten tweede: wees voorzichtig met conclusies die je trekt over het effect van hormonen.\u2019<\/p>\n<p>Zelf start ze met collega\u2019s binnenkort een onderzoek naar de invloed van vrouwelijke geslachtshormonen op onder andere de emotiegebieden in de hersenen. \u2018Maar dat hormonen verband houden met emotionele veranderingen, betekent niet dat je geen controle hebt over je emoties.\u2019<\/p>\n<p><em>De lezing <a  href=\"https:\/\/www.ru.nl\/services\/sport-cultuur-en-ontspanning\/radboud-reflects\/agenda\/are-we-our-hormones\">Are We Our Hormones?<\/a> met Anna Tyborowska en psycholoog Lotte\u00a0<span class=\"extlink-nobreak\">Gerritsen is donderdag 10 oktober van 20.00 tot 21.30 uur in het Collegezalencomplex.<\/span><\/em><\/p>\n<p>Het bericht <a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/nieuws\/het-is-een-mythe-dat-testosteron-slechts-een-agressiehormoon-is\">\u2018Het is een mythe dat testosteron slechts een agressiehormoon is\u2019<\/a> verscheen eerst op <a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/\">Vox magazine<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018Testosteron in meisjes, waarom zou je d\u00e1t willen onderzoeken?\u2019 Zulke reacties kreeg hersenwetenschapper Anna Tyborowska nogal eens toen ze zo\u2019n\u2026<\/p>\n<p>Het bericht <a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/nieuws\/het-is-een-mythe-dat-testosteron-slechts-een-agressiehormoon-is\">\u2018Het is een mythe dat testosteron slechts een agressiehormoon is\u2019<\/a> verscheen eerst op <a href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/\">Vox magazine<\/a>.<\/p>\n<p class=\"more-link-p\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.voxweb.nl\/nieuws\/het-is-een-mythe-dat-testosteron-slechts-een-agressiehormoon-is\">Read more &rarr;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2065,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28923,28924,28925,28926,25,28927,20860,25518],"tags":[],"class_list":["post-155822","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agressiehormoon","category-anna-tyborowska","category-geslachtshormoon","category-hormonen","category-nieuws","category-prefrontale-cortex","category-radboud-reflects","category-testosteron"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2065"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155822"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":156178,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155822\/revisions\/156178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}