Universiteiten en wetenschappers staan niet los van politiek en samenleving, bleek al bij binnenkomst van de bibliotheek aan de Neude. Daar stelden UU-studenten dat hun universiteit zich medeplichtig maakt aan het dodelijke geweld en de mensenrechtenschendingen in Gaza. \u201cHet is nogal hypocriet dat de rector hier komt spreken over de maatschappelijke rol van de universiteit, terwijl de Universiteit Utrecht nog altijd de banden met Isra\u00eblische onderzoeksinstellingen niet heeft verbroken”, liet een student optekenen. \u00a0<\/p>
In het Huis van Actief Burgerschap, ondergebracht in het bibliotheekgebouw, ging het echter over de universiteit als instituut. Op uitnodiging van Utrechtse geesteswetenschappers vertelden Henk Kummeling, Manon Kluijtmans en Frank Miedema over hun boek \u2018De universiteit in transitie\u2019. <\/p>
De beweging waaruit het boek ontstond, begon zo\u2019n tien jaar geleden, schetste Kummeling. \u201cEen groep van met name Nederlandse wetenschappers, waaronder Frank Miedema, constateerde toen dat het de verkeerde kant op ging met de wetenschap: we waren vooral met onszelf bezig, en te weinig met de samenleving.\u201d Vanuit die zorg is de Open Science-beweging ontstaan, met als kerngedachte dat de universiteit meer moet en wil teruggeven aan de samenleving, en meer van de samenleving moet binnenhalen. <\/p>
De precieze gevolgen voor de universiteit zelf probeerden Kummeling, Kluijtmans en Miedema zich gezamenlijk voor te stellen. Tijdens de pandemie sloegen de respectievelijk rector magnificus, vice-rector onderwijs en toenmalig vice-rector onderzoek van de Universiteit Utrecht aan het schrijven, met \u2018De universiteit in transitie<\/a>\u2019 als resultaat. De denklijnen daarin stemmen sterk overeen met het Erkennen en Waarderen-programma, maar betreffen ook de betrokkenheid en interactie met de samenleving. Wie kijkt naar de overheid, ziet dat die vrijwel altijd v\u00f3\u00f3r burgers werkt, en zelden m\u00e9t burgers, stelde kwartiermaker Teun Gautier van het Huis voor Actief Burgerschap. \u201cAan wetenschappers kun je een soortgelijke vraag stellen: bedrijven jullie wetenschap \u00f3ver burgers of m\u00e9t burgers?”, vroeg hij. Een recent rapport van de Sociaal Economische Raad vormt een slecht voorbeeld, schetste hij. \u201cDaar concludeerden zes wetenschappers met allemaal meerdere titels voor hun naam in een rapport van 192 pagina\u2019s dat de burger geen grip ervaart. Daartoe hebben ze wel met 57 experts gesproken, maar met niet \u00e9\u00e9n burger.” <\/p> Wordt de burger wel betrokken in onderzoek, dan gebeuren er andere dingen, betoogde Gautier. Een universiteit wordt dan bijvoorbeeld al snel met de neus op het organisatorische feit van gescheiden domeinen en disciplines gedrukt, terwijl problemen in de samenleving meestal niet in \u00e9\u00e9n hokje passen. Daarnaast vergt het een andere opstelling van onderzoekers. \u201cHet maakt zo\u2019n groot verschil of je functioneel of menselijk de interactie aangaat. Als universiteit zullen jullie moeten bedenken h\u00f3e jullie naast die burger kunnen gaan staan.\u201d <\/p> Maar wie is \u2018die burger\u2019? Daarvan bestaat geen prototype, waren de aanwezigen het met elkaar eens. In plaats daarvan is het beter om over \u2018publieken\u2019 te praten, schetste Miedema. \u201cKijk je naar de zorg, dan bestaat het publiek soms uit een heel specifieke groep pati\u00ebnten. Betreft een probleem zowel zorg als wonen, dan heb je weer met een heel ander publiek te maken. Je moet daarover eerlijk zijn als je kiest voor een bepaald onderzoek of een bepaalde richting. Ja, je had ook andere keuzes kunnen maken en een ander probleem voor een ander publiek kunnen oppakken \u2013 net zoals je eerlijk moet zijn over situaties waarin een andere universiteit beter in staat is om een specifiek probleem te onderzoeken.\u201d <\/p> Ook Gautier benadrukte dat de samenleving in gemeenschappen is georganiseerd. Weten onderzoekers daarbij aansluiting te vinden, dan komen ze verder dan ze op eigen kracht hadden gekund. \u201cHet grote probleem zit in het gebrek aan vertrouwen: veel mensen willen niet te maken hebben met instituties. Gemeenschappen hebben echter in de regel sleutelfiguren die w\u00e9l worden vertrouwd. Als je aansluiting bij hen weet te maken, kun je vandaaruit een relatie met zo\u2019n gemeenschap opbouwen.\u201d <\/p> Het wantrouwen in de wetenschap is soms fors. De universiteit kan dat doorbreken door zich anders op te stellen, sprak Kummeling zijn hoop uit. \u201cWetenschap is een contactsport. Als wij onze kennis tot nut willen maken en bij de samenleving willen brengen, zullen we ons op een andere manier tot de samenleving moeten verhouden. Als we afstand bewaren en alleen met boodschappen komen die betekenen dat mensen hun \u2018leuke dingen\u2019 kwijtraken, lukt dat niet. Wij hebben dus de opdracht om op een andere manier contact te leggen tussen de samenleving en de wetenschap.\u201d <\/p> De Utrechtse rector kijkt daarom met enige reserve naar veel activistische klimaatwetenschappers<\/a>. \u201cIk heb helemaal niets tegen activistische wetenschappers; het is geweldig als mensen hun kennis naar de samenleving brengen. Je moet je echter wel afvragen hoe effectief je daarin bent. Als klimaatactivisten nu pleiten voor nog veel hardere acties, is mijn respons: kijk eens wat er de afgelopen maanden bij alle verkiezingen is gebeurd. Hebben partijen met aandacht voor het klimaat in hun programma nu winst geboekt? Nee. Als je die samenleving echt zo ver wilt krijgen dat ze iets gaan doen, moet je dat misschien op een andere manier proberen \u2013 bijvoorbeeld door public engagement<\/em> in het onderzoek.\u201d<\/p> The post \u201cIk heb helemaal niets tegen activistische wetenschappers, maar hoe effectief zijn ze?\u201d<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p> Het bericht \u201cIk heb helemaal niets tegen activistische wetenschappers, maar hoe effectief zijn ze?”<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Open Science vraagt om wetenschappers die aansluiting zoeken bij gemeenschappen, bleek tijdens een bijeenkomst van de UU.<\/p>\n The post \u201cIk heb helemaal niets tegen activistische wetenschappers, maar hoe effectief zijn ze?\u201d<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n Het bericht \u201cIk heb helemaal niets tegen activistische wetenschappers, maar hoe effectief zijn ze?\u201d<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n
\u201cIk denk dat wij getuige zijn van een enorme culturele verandering binnen de universiteit, van de \u2013 hoewel ik dat een wat lastige term vind \u2013 \u2018vermaatschappelijking ervan\u201d, aldus Kummeling. <\/p>57 experts, niet \u00e9\u00e9n burger <\/h2>
Wetenschappers moeten aansluiting zoeken bij gemeenschappen <\/h2>
Zijn activistische wetenschappers effectief geweest? <\/h2>