{"id":161688,"date":"2025-01-16T13:14:19","date_gmt":"2025-01-16T13:14:19","guid":{"rendered":"https:\/\/hvana.nl\/?p=68506"},"modified":"2025-01-16T13:14:19","modified_gmt":"2025-01-16T13:14:19","slug":"alo-bestaat-honderd-jaar-een-duik-in-de-geschiedenis-met-meneer-kaandorp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hvana.nl\/nieuws\/alo-bestaat-honderd-jaar-een-duik-in-de-geschiedenis-met-meneer-kaandorp","title":{"rendered":"ALO bestaat honderd jaar: een duik in de geschiedenis met meneer Kaandorp"},"content":{"rendered":"

De Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) bestaat in 2025 honderd jaar. Tijd om de geschiedenis in te duiken: welke tijdreis heeft de opleiding gemaakt? Kenner en oud-student van de ALO Frans Kaandorp vertelt: \u2018Het vak werd lang niet altijd serieus genomen.\u2019<\/p>\n

Frans Kaandorp (70) is in 1977 aan de ALO afgestudeerd, waarna hij zo\u2019n 43 jaar in het onderwijs in Amsterdam werkzaam was. Daarnaast is hij cultuurhistoricus en onder meer gespecialiseerd in de geschiedenis van het onderwijs, lichamelijke opvoeding en sport. Ook schreef hij een scriptie over de ontstaansgeschiedenis van de ALO.<\/p>\n

Terwijl studenten op de sportcampus energiek om ons heen bewegen, kijkt Kaandorp om zich heen. \u2018Dat standbeeld aan de voorkant van het gebouw… het staat er al zolang ik me herinner\u2019, vertelt hij bij binnenkomst.<\/p>\n

Oprichting<\/strong>
\nAl roerend in zijn koffie vertelt Kaandorp over het ontstaan van de school, in 1925. Drie mannen, Karel van Schagen, Christiaan Pieter Gunning en H.L.F.J. Deelen, namen het initiatief om de ‘Nederlandsche Vereeniging tot Inrichting van een Wetenschappelijk Centrum tot Lichamelijke Opvoeding’ op te richten.<\/p>\n

\u2018De opleidingen die er waren, waren wat krakkemikkig, de examens stelden niet veel voor en de opleidingen waren in de avonduren. Gymnastiek werd niet als een volwaardig vak gezien\u2019, vertelt Kaandorp. Overal ontstonden geluiden voor beter onderwijs voor leraren lichamelijke opvoeding, ook vanuit het toenmalige Nederlands Olympisch Comit\u00e9. Met de komst van de academie werd gestreefd naar een opleiding met universitaire status \u2013 maar dit werd niet door de overheid gesubsidieerd. Door particuliere gelden werd de ALO opgericht.<\/p>\n<\/div>

\"ALO<\/span><\/div>

Beeld: Stadsarchief Amsterdam\/Internationaal Persfoto Bureau N.V. | Vrouwelijke studenten in de gymnastiekzaal van de ALO, c.a. 1927<\/p>\n<\/div><\/div>

Aanzien<\/strong>
\nToch liep het niet gelijk storm op de nieuwe ALO. In oktober 1925 waren de eerste studenten elf vrouwen en vier mannen. De meerderheid van de studenten was in de eerste jaren vrouw, tot 1940 gemiddeld 60 procent van de studenten.<\/p>\n

Kaandorp: \u2018Veel van de mannen die gingen doorstuderen, kozen niet voor een vak dat hoog aanzien had. Om die reden begonnen er meer vrouwen dan mannen aan de ALO.\u2019<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

\u2018Totale mens\u2019<\/strong>
\nKaandorp benadrukt dat de ALO zeker g\u00e9\u00e9n sportopleiding was. Volgens hem vond men toen dat er een belangrijk verschil was tussen sport en lichamelijke opvoeding. \u2018Sport, daar keek men op neer. Dit ging over opvoeding, uitgaande van het \u2018totale mens\u2019-principe, op fysiek, emotioneel, geestelijk en lichamelijk vlak. Men ging uit van de opvoedingsidealen uit de Griekse tijd.\u2019<\/p>\n

Sport daarentegen, dat werd volgens Kaandorp voor geld gedaan, zoals voetbal en boksen. Wel kwamen de sportspelen in opkomst, die vooral beoefend werden door welgestelde mensen met veel vrije tijd. \u2018Op de ALO had je in de beginjaren vakken als kunstgeschiedenis, filosofie, bouw en inrichting van oefengelegenheden, muzikale vorming, anatomie, pedagogiek, dansant bewegen en gymnastiekvakken, waarbij gymnastiek turnen was. Dat is heel lang zo gebleven.\u2019<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>

Kennisverrijking<\/strong>
\nZijn eigen tijd bij de ALO herinnert Kaandorp zich als veelzijdig. Hij had weliswaar geen kunstgeschiedenis meer, maar wel theorievakken zoals geschiedenis van lichamelijke opvoeding, filosofie en anatomie. \u2018Dat was fantastisch, een geestelijke kennisverrijking. En fysiek leerden we van alles: van alle zwemslagen, turnen en sportspelen tot de tienkamp in atletiek. Dat verleer je nooit, ook al ben ik nu oud. We kregen biochemie, bezochten de snijzaal in de VU, maar kregen ook les van topsporters zoals judoka Anton Geesink en schaatser Ad Schenk. Voetballen? Dat deden we niet.\u2019<\/p>\n

De theorievakken zijn volgens Kaandorp zo langzamerhand op de achtergrond geraakt.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

\"Frans<\/span><\/div>

Beeld: Frans Kaandorp | Frans Kaandorp op de ALO<\/p>\n<\/div><\/div>

Voor de Tweede Wereldoorlog kwam de Oostenrijkse Prof. Dr. Karl Gaulhofer aan de leiding van de ALO. Kaandorp: \u2018Hij was grondlegger van de \u2018\u2018Oostenrijkse School\u2019\u2019 en men verwachtte veel van hem, maar hij lag uiteindelijk niet heel jovel. Vlak voor de oorlog werd hij sympathisant van het Duitse NSDAP. Maar hij overleed in 1941.\u2019<\/p>\n

\n

\u2018Tijdens de bezetting werd gymnastiek in het primair onderwijs verplicht gesteld\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pas na 1945 komt er een opleving in het aantal studenten op de ALO, na de Tweede Wereldoorlog. \u2018De Duitse bezetting heeft natuurlijk veel kwaad gedaan, maar \u00e9\u00e9n ding heeft in ieder geval positief uitgepakt: ze stelden gymnastiek verplicht in het primair onderwijs, waardoor het vak zich door kon ontwikkelen.\u2019<\/p>\n

Een van de oorspronkelijke oprichters, Karel van Schagen, werd in 1943 benoemd tot rector, tegen de wil van de bezetter. Een ambitieuze man, die continu streefde naar kwaliteitsverbeteringen. De ALO kwam na de oorlog meer in opkomst en won vooral in de jaren zestig aan populariteit. In de jaren zeventig studeren er ongeveer evenveel mannen als vrouwen aan de ALO.<\/p>\n

Sportopleiding<\/strong>
\nHet was in de jaren 80 dat de ALO meer gefocust werd op sport. Met Cees Vervoorn als directeur, kon je naast \u2018\u2018leraar LO\u2019\u2019 ook een bevoegdheid voor een bepaalde sport halen. Ook voetbal kwam op het rooster. Sport werd big business<\/em>: mensen kregen meer vrije tijd en meer geld om te sporten. Op de ALO kwamen er vakken bij als sportmanagement.<\/p>\n

\u2018Het vak werd meer en meer erkend\u2019, zegt Kaandorp. \u2018Toch is het altijd een strijd geweest om lichamelijke opvoeding op het rooster te krijgen. Nu nog steeds. Vaak heb je maar eens per week lichamelijke opvoeding op school.\u2019<\/p>\n

De school is nu honderd jaar oud. Volgens Kaandorp zijn opleidingen als de ALO nog altijd onmisbaar. \u2018Op de ALO zijn altijd mensen die met hart en ziel lichamelijke vaardigheden willen verbeteren. Dat is nu nog z\u00f3 belangrijk, om een goede houding te hebben en veel te bewegen. Eigenlijk zou je elke dag het vak lichamelijke opvoeding moeten krijgen.\u2019<\/p>\n

Zelf heeft Kaandorp altijd al allerlei sporten gedaan. Nu is hij veel aan het golven. Ook zwemt hij, hij skiet en wandelt. \u2018Ik ben minder van de uitputtingsfysiologie. Bij mij gaat het er vooral om je leven lang goed te blijven bewegen.\u2019<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n

Het bericht ALO bestaat honderd jaar: een duik in de geschiedenis met meneer Kaandorp<\/a> verscheen eerst op HvanA<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 2025 is de ALO 100 jaar oud en dus is het tijd voor een lesje geschiedenis. Frans Kaandorp, expert van de geschiedenis van de opleiding, vertelt.<\/p>\n

Read more →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2186,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30084,13040,12430,30087,4699,4700,190,30468,25,30469],"tags":[],"class_list":["post-161688","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alle-categorieen","category-alo","category-geschiedenis","category-hero1","category-hogeschool-van-amsterdam","category-hva","category-jubileum","category-lichamelijke-opvoeding","category-nieuws","category-sportcampus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2186"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161688"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162543,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161688\/revisions\/162543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}