Nieuw onderzoek van genderwetenschappers Susanne T\u00e4uber, Willemijn Krebbekx, Sarah Bracke (allen UvA) en Adriano Jos\u00e9 Habed (Universiteit Utrecht) verkent hoe anti-genderbewegingen sinds hun opkomst rond 2010 zijn uitgegroeid tot een nieuw en meedogenloos politiek fenomeen dat zich inmiddels ook stevig in Nederland manifesteert. <\/p>\n
De aanvallen volgen elkaar tegenwoordig snel op, schetsen de auteurs. Via een gezamenlijke analyse van uiteenlopende gevallen tijdens een rondetafel in 2024 onderzochten ze systematische patronen in anti-genderretoriek, deelden zij hun ervaringen en ontwikkelden zij strategie\u00ebn om binnen deze vijandige context stand te houden. <\/p>\n
Anti-genderpolitiek voedt zich met morele paniek en doelbewuste pogingen om angst en bezorgdheid te zaaien rond sociale kwesties, waarbij gender en seksualiteit centraal staan, schetsen de auteurs. Dit uit zich in uiteenlopende voorbeelden: van de \u2018war on woke<\/em>\u2019 en de klokkenluiderszaak aan de Universiteit van Amsterdam in 2022\/23 tot aanvallen op LGBTQ+-acceptatie en het leerplan \u2018Lentekriebels\u2019 en de intrekking van een transrechtenwet vlak voor de installatie van de extreemrechtse regering in 2023, schrijven de onderzoekers. <\/p>\n Door de werkelijkheid te \u2018herkaderen\u2019 middels morele paniek wordt binnen de samenleving steun verworven voor het inperken van genderrechten. Wanneer de opgeklopte \u2018dreiging\u2019 wegebt, blijkt vaak hoe misleidend deze was, maar zijn de vrijheden al ingeperkt, groepen gestigmatiseerd en dubieuze wetten of verboden ingevoerd onder het mom van ordehandhaving, beschrijven de onderzoekers <\/p>\n UvA-onderzoeker Willemijn Krebbekx werd tussen 2022 en 2023 genoodzaakt rechtstreeks deel te nemen aan anti-gendermobilisaties, zowel binnen haar universiteit als op haar vakgebied van seksuele voorlichting. E\u00e9n van de kwesties betrof de klokkenluidersklacht bij de Universiteit van Amsterdam door haar collega Laurens Buijs, die beweerde dat \u2018woke<\/em>\u2019 de academische vrijheid en de kwaliteit van onderwijs en onderzoek ondermijnde. <\/p>\n Buijs richtte zich specifiek op het concept van non-binaire genderidentiteiten. Zijn klacht leidde tot een mediadebat, Kamervragen en een onderzoek van een externe commissie onder leiding van de Leidse oud-rector Carel Stolker naar de geldigheid van deze beweringen. <\/p>\n In dat tumult ontwaarde Krebbekx een belangrijke strategie van de anti-genderbeweging: opschudding veroorzaken en twijfel zaaien. Vanwege beperkte informatie of een gebrek aan directe betrokkenheid bij de kwestie bleven zelfs kritische wetenschappers achter met de sluimerende indruk dat \u2018waar rook is, vuur is\u2019, ervoer ze. <\/p>\n Door twijfel te zaaien over de legitimiteit en integriteit van disciplines als gender- en seksualiteitsstudies proberen anti-genderbewegingen het vertrouwen van het publiek in kritisch onderzoek en onderwijs te verzwakken, schrijven de auteurs. Dit kan een voedingsbodem cre\u00ebren voor elke daaropvolgende aanval, benadrukken de genderwetenschappers. Daarom moet men zich richten op het blootleggen van de oorsprong van de aanvallen en duidelijk maken dat het om georganiseerde acties gaat, die de progressieve vooruitgang op het gebied van gender- en seksualiteitsstudies proberen te ondermijnen onder het mom van de bescherming van traditionele waarden, betogen ze. <\/p>\n Van sommige aanvallen is de oorsprong al meteen helder, schrijven ze echter \u2013 bijvoorbeeld de \u201cdirecte, meer autoritaire\u201d interventie rond het ontslag van auteur Susanne T\u00e4uber in 2023 door de Rijksuniversiteit Groningen. Haar confrontatie met de institutionele \u2018genderproblemen\u2019 begon met de publicatie van het artikel Undoing Gender in Academia.<\/em> Daarin beschreef T\u00e4uber hoe beleid ter bevordering van de academische carri\u00e8res van vrouwen wordt ondermijnd door dagelijkse ongelijkheidspraktijken. Die publicatie riep weerstand op bij universitaire bestuurders en leidde zelfs haar ontslag in. <\/p>\n De solidariteit die T\u00e4uber werd geboden vanuit de academische wereld was overweldigend, schrijft ze. Sympathisanten bezetten zelfs het academiegebouw van de RUG. <\/p>\n Het allerbelangrijkste was echter de campagne \u2018#AmINext?\u2019 psociale media. Wat T\u00e4uber overkwam kon iedere academicus in Nederland overkomen die het lef had het management en leiderschap van universiteiten te bekritiseren, luidde de zorg onder deze campagne. <\/p>\n In het artikel plaatst T\u00e4uber haar ontslag in een bredere context van soortgelijke gevallen in Europa. Zo werd in Denemarken politiek socioloog Maria T\u00f8ftdoor de Universiteit van Kopenhagen gedwongen haar afdeling te verlaten zonder haar doctoraat af te ronden. V\u00f3\u00f3r haar onvrijwillige vertrek leidde zij de succesvolle campagne #PleaseDontStealMyWork, waarmee ze de aandacht vestigde op de diefstal van idee\u00ebn, auteursrechten en loon waarmee promovendi worden geconfronteerd. <\/p>\n Kritische wetenschappers worden met bijzondere felheid uitgewist wanneer hun kritiek is gericht op hun eigen instelling, schrijven de auteurs. Zo \u2018zuiveren\u2019 universiteiten zichzelf van interne kritiek. <\/p>\n Naast aanvallen vanaf buiten en aanvallen vanuit de universitaire organisatie is er een derde modus: die van bezuinigingen. De extreemrechtse regering in Nederland zet haar aanval op het hoger onderwijs voort door middel van forse bezuinigingen, stellen de onderzoekers. Onder het mom van het aanpakken van \u2018politieke indoctrinatie\u2019, zoals Wilders\u2019 PVV-verkiezingsprogramma van 2023 stelt, vormen de bezuinigingen een directe politieke aanval op de universiteiten, aldus de auteurs. <\/p>\n Bezuinigingsmaatregelen worden bewust ingezet om universiteiten te disciplineren en te hervormen, benadrukken. Of, zoals PVV-Kamerlid Reinder Blaauw<\/a> zei: de bezuinigingen zijn nodig om \u201conderwijsinstellingen de kans te geven hun prioriteiten te heroverwegen\u201d. <\/p>\n \u201cOngetwijfeld zullen we de komende jaren meer gezamenlijke inspanningen zien om de kritische studie van gender en seksualiteit en andere kritische onderwerpen die raken aan sociale ongelijkheid te delegitimeren\u201d, luidt de sombere voorspelling van de auteurs. <\/p>\n Het is belangrijk om bij dit alles in ogenschouw te nemen dat deze aanvallen op kritische wetenschap overwegend de sociale wetenschappen, de kunsten en geesteswetenschappen treffen, benadrukken ze \u2013 disciplines die erkend worden vanwege hun belangrijke rol in de democratische rechtsstaat. <\/p>\n In het verlengde van deze observaties formuleren de auteurs drie strategie\u00ebn voor verzet \u201cWe moeten de conservatieve denktanks, partijen en instellingen blootleggen die anti-genderdiscoursen orkestreren en kritische wetenschap breder aanvallen, en hun netwerken onderzoeken om te laten zien hoe het verzinnen van morele paniek hun politieke agenda dient\u201d, schrijven de genderwetenschappers. <\/p>\n \u201cDaartoe moeten we hun strategie\u00ebn, zoals het wapenen met emoties en het verzinnen van chaos en verwarring, herkennen en waar mogelijk neutraliseren. Deze inspanning vereist toegewijde solidariteitsnetwerken en journalistiek en academisch werk van hoge kwaliteit.\u201d <\/p>\n Tegenstanders van genderstudies hanteren, naast de bekende \u2018verdeel-en-heers\u2019-strategie, vaak een kunstmatige gemeenschappelijke vijand, schrijven de auteurs. Deze vijand wordt dan gelabeld als \u2018woke\u2019, \u2018genderistisch\u2019 of omhangen met andere samenzweringstheorie\u00ebn. \u201cHet doel hiervan is duidelijk: kritische wetenschappers monddood maken door hen te beschuldigen van \u2018polarisatie\u2019 of van het vormen van een \u2018bedreiging voor de academische vrijheid\u2019. Door deze mechanismen te herkennen, kunnen we er effectiever weerstand tegen bieden.\u201d <\/p>\n Als de academische vrijheid en de democratie worden ondermijnd, treft dat veel meer mensen dan alleen wetenschappers op het gebied van genderstudies, benadrukken de auteurs. <\/p>\n \u201cWe worden geconfronteerd met enorme bedreigingen voor de disciplines waar we van houden, de academische vrijheid en de democratie. Nu we ons in de positie van de kanarie in de kolenmijn lijken te bevinden, moeten we vanuit die positie het publiek proactief informeren en voorlichten over wat er aan de hand is\u201d, schrijven de genderwetenschappers. <\/p>\n \u201cAanvallen op de democratie beginnen misschien bij gender- en seksualiteitswetenschappers, maar zullen binnenkort veel meer segmenten van de samenleving treffen \u2014 niet in de laatste plaats iedereen die werkzaam is in de (kritische) geestes- en sociale wetenschappen.\u201d <\/p>\n The post Aanvallen op genderstudies pas het begin, vrezen Amsterdamse en Utrechtse wetenschappers\u00a0<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n Het bericht Aanvallen op genderstudies pas het begin, vrezen Amsterdamse en Utrechtse wetenschappers\u00a0<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Aanvallen op de democratie beginnen misschien bij aanvallen op gender- en seksualiteitswetenschappers, maar daarbij zal het niet blijven. Iedereen in de kritische geestes- en sociale wetenschappen zal ermee te maken krijgen, waarschuwen onderzoekers uit Utrecht en Amsterdam. Zij wijzen een richting voor verzet.<\/p>\n The post Aanvallen op genderstudies pas het begin, vrezen Amsterdamse en Utrechtse wetenschappers\u00a0<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n Het bericht Aanvallen op genderstudies pas het begin, vrezen Amsterdamse en Utrechtse wetenschappers\u00a0<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"author":2101,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5254,9504,1678,2782,14661],"tags":[],"class_list":["post-170186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hbo","category-internationalisering","category-ocw","category-wetenschap","category-wo"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2101"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170187,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170186\/revisions\/170187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Morele paniek<\/strong> <\/h2>\n
Voedingsbodem voor elke daaropvolgende aanval<\/strong> <\/h2>\n
T\u00e4uber laat zien hoe snel het kan gaan ook in Nederland<\/strong> <\/h2>\n
#PleaseDontStealMyWork<\/strong> <\/h2>\n
Bezuinigingen als anti-genderpolitiek<\/strong> <\/h2>\n
Hier blijft het niet bij<\/strong> <\/h2>\n
We moeten de conservatieve denktanks, partijen en instellingen blootleggen<\/strong> <\/h2>\n
Kritische wetenschappers monddood maken<\/strong> <\/h2>\n
Enorme bedreigingen voor de disciplines waar we van houden<\/strong> <\/h2>\n