{"id":178125,"date":"2025-08-07T11:00:01","date_gmt":"2025-08-07T11:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.scienceguide.nl\/?p=148654"},"modified":"2025-08-07T11:00:01","modified_gmt":"2025-08-07T11:00:01","slug":"sp-wil-collegegeld-afschaffen-en-verplicht-nederlands-op-universiteiten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scienceguide.nl\/2025\/08\/sp-wil-collegegeld-afschaffen-en-verplicht-nederlands-op-universiteiten\/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=sp-wil-collegegeld-afschaffen-en-verplicht-nederlands-op-universiteiten","title":{"rendered":"SP wil collegegeld afschaffen en verplicht Nederlands op universiteiten\u00a0"},"content":{"rendered":"

Onder de noemer “Studeren zonder schuld, onderzoeken zonder druk” wil de SP fundamentele veranderingen doorvoeren die het onderwijs en de wetenschap weer toegankelijk maken voor iedereen, zo staat te lezen in het nieuwste verkiezingsprogramma van de Socialistische Partij. Het plan behelst niet alleen het afschaffen van het leenstelsel en gratis onderwijs, maar ook ingrijpende hervormingen in de wetenschappelijke wereld en de internationalisering van het hoger onderwijs. Na de VVD, die twee weken geleden al haar plannen presenteerde<\/a>, is de SP de volgende partij die concreet uiteenzet hoe zij de kiezer eind oktober voor zich wil winnen. <\/p>

Pure willekeur<\/strong> <\/h2>

Het meest in het oog springende voorstel is de volledige afschaffing van collegegeld voor alle onderwijsniveaus. De SP stelt dat “onderwijs geen prijskaartje” mag hebben en wil beginnen met het schrappen van het lesgeld voor mbo-studenten, waarna ook studeren op hogescholen en universiteiten gratis wordt. De partij noemt het “pure willekeur dat basis- en middelbaar onderwijs gratis zijn, maar mbo, hbo en universiteit niet.” <\/p>

Deze maatregel wordt gepresenteerd als noodzakelijk om Nederland een welvarend land te laten blijven waar iedereen kan leren. Het doel is volgens de partij om het onderwijssysteem “de 21ste eeuw in te trekken.” <\/p>

Studeren moet geen schuldenval zijn<\/strong> <\/h2>

Daarnaast kondigt de SP aan dat iedere student een hogere basisbeurs krijgt, “zodat studeren geen schuldenval meer is.” Het leenstelsel wordt definitief afgeschaft en de generatie die daaronder viel krijgt een ruimhartige compensatie, aldus de SP, waarbij de rente op studieleningen permanent op nul procent wordt gezet. Deze maatregelen zijn erop gericht om studeren toegankelijk te maken voor iedereen die dat kan en wil, zonder dat zij zich in de schulden hoeven te steken. <\/p>

Op het gebied van wetenschappelijk onderzoek wil de partij fors investeren in fundamenteel en onafhankelijk onderzoek. De SP benadrukt dat “de grootste doorbraken vaak uit onverwachte hoek” komen en wijst erop dat technologie\u00ebn zoals het internet, gps of nieuwe geneesmiddelen niet zijn ontstaan uit commerci\u00eble winstdoelen, maar uit langdurig publiek gefinancierd onderzoek.  <\/p>

Jonge onderzoekers krijgen meer ruimte en zekerheid<\/strong> <\/h2>

De SP pleit ervoor dat niet alles direct toepasbaar of rendabel hoeft te zijn en dat het vertrouwen in de maatschappelijke waarde van kennis centraal moet staan. Jonge onderzoekers krijgen in het SP-programma meer ruimte en zekerheid, waarbij de inhoud van onderzoek weer voorop komt te staan en “niet de naam of het netwerk van de aanvrager.” Deze laatste opmerking wordt overigens niet nader toegelicht in het verkiezingsprogramma, maar lijkt op het zogeheten Mattheus-effect te duiden. <\/p>

Een opvallend onderdeel van het programma is de kritiek op de huidige internationalisering van het hoger onderwijs. De SP stelt dat onderwijsinstellingen internationale studenten werven “niet om de wetenschap te verrijken, maar omdat het geld oplevert.” Overvolle collegezalen en Engelse opleidingen zijn volgens de partij voor veel universiteiten en hogescholen een verdienmodel geworden dat ten koste gaat van de toegankelijkheid en kwaliteit van het onderwijs.  <\/p>

Elke opleiding moet in het Nederlands gevolgd kunnen worden<\/strong> <\/h2>

Als oplossing wil de partij deze “doorgeschoten marktlogica” stoppen door ervoor te zorgen dat instellingen niet langer afhankelijk zijn van internationale werving om financieel rond te komen. Tegelijkertijd wil de SP de instroom beter in balans brengen en garanderen dat elke opleiding volledig in het Nederlands te volgen blijft. Een deel van het studieaanbod, vooral wat betreft bacheloropleidingen, moet volgens het programma verplicht in het Nederlands gegeven worden. <\/p>

De partij erkent wel dat studiemigranten zo veel mogelijk behouden moeten worden, zodat zij een bijdrage kunnen leveren aan de samenleving en er niet onnodig veel expats ingevlogen hoeven te worden.  <\/p>

Onderzoek steeds vaker voor winsten van bedrijven<\/strong> <\/h2>

Om de onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek te waarborgen, wil de SP een onafhankelijk fonds oprichten waarin bedrijven geen zeggenschap hebben over de uitvoering of uitkomst van het onderzoek. De partij waarschuwt dat steeds vaker commerci\u00eble belangen bepalen wat er onderzocht wordt, hoe, en met welk doel.  <\/p>

Bedrijven gebruiken volgens de SP hun geld en invloed om universiteiten in te zetten voor eigen winst, terwijl publieke kennis steeds verder onder druk komt te staan. Dit ondermijnt niet alleen de integriteit van de wetenschap, maar ook het vertrouwen van de samenleving, aldus de partij. Publicaties blijven in het voorziene nieuwe systeem altijd in handen van de wetenschappers zelf. <\/p>

Op het gebied van stages wil de partij dat iedere jongere een stageplek krijgt “om \u00e9cht een vak te leren, niet om uitgebuit te worden als goedkope arbeidskracht.” De SP werkt aan kleinschalige vakscholen en meer stageplaatsen samen met het bedrijfsleven. Stagiairs krijgen voortaan een minimale stagevergoeding, zodat zij geen schulden hoeven te maken, en kleine ondernemers die dit niet kunnen betalen, krijgen hierbij steun van de overheid. <\/p>

Falende bestuurders moeten kunnen worden weggestuurd<\/strong> <\/h2>

Een belangrijk democratiseringsaspect van het programma is de maximale inspraak van studenten en onderwijsmedewerkers. De SP pleit voor een meer democratisch bestuursmodel met kleinschalige instellingen en een dienstbare schoolleiding. Falende bestuurders in het onderwijs kunnen bij wanbestuur worden weggestuurd door de medezeggenschapsraad.  <\/p>

De partij maakt daarmee werk van een “democratische universiteit, waar studenten en (onderwijs)medewerkers meer te zeggen krijgen over het onderwijs.” Grote onderwijshervormingen worden volgens het plan nooit meer top-down<\/em> over de hoofden van docenten en scholieren doorgevoerd. Daarnaast komt er formele inspraak en instemming via de medezeggenschap, zodat onderwijsvernieuwing altijd gedragen wordt door de mensen in de klas. <\/p>

Onbekend of SP programma dit keer wel laat doorrekenen<\/strong> <\/h2>

Wat de plannen precies zullen kosten en hoe de SP deze denkt te bekostigen, is vooralsnog onduidelijk. Of de SP het verkiezingsprogramma dit jaar laat doorrekenen door het Centraal Planbureau, is nog niet bekend. Waar veel middenpartijen hier w\u00e9l voor kiezen, zag de SP daar bij de afgelopen verkiezingen van af. Volgens de partij dwingt het CPB tot denken binnen \u201chet huidige falende systeem\u201d, waardoor wezenlijke maatschappelijke problemen niet fundamenteel aangepakt kunnen worden. <\/p>

The post SP wil collegegeld afschaffen en verplicht Nederlands op universiteiten\u00a0<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p>

Het bericht SP wil collegegeld afschaffen en verplicht Nederlands op universiteiten\u00a0<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cWetenschap is geen verdienmodel en onderwijs geen exportproduct\u201d, stelt de Socialistische Partij in het nieuwe verkiezingsprogramma. De SP wil daarom het collegegeld afschaffen, verplicht Nederlands invoeren bij veel opleidingen, minder internationale studenten aantrekken en meer inspraak van studenten en medewerkers op universiteiten om falende bestuurders te kunnen wegsturen.<\/p>\n

The post SP wil collegegeld afschaffen en verplicht Nederlands op universiteiten\u00a0<\/a> first appeared on ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n

Het bericht SP wil collegegeld afschaffen en verplicht Nederlands op universiteiten\u00a0<\/a> verscheen eerst op ScienceGuide<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"author":2101,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9789,22383,5254,9504,22379,4579,2782,14661],"tags":[],"class_list":["post-178125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-collegegeld","category-haagse-politiek","category-hbo","category-internationalisering","category-politiek-debat","category-studenten","category-wetenschap","category-wo"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2101"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=178125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178172,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178125\/revisions\/178172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=178125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=178125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.discomedia.nl\/media\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=178125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}