Auteur: Nieuws

Hogescholen voeren campagne tegen bezuinigingen en ‘Voor de toekomst van Nederland’

Alle 36 hogescholen lanceren vandaag de landelijke campagne ‘Ik maak bezwaar tegen de bezuinigingen op het hbo – Voor de toekomst van Nederland’. Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen: “Hogescholen zijn bij uitstek de plek om mensen snel en effectief voor te bereiden op de arbeidsmarkt, ook voor beroepen waarin tekorten zijn, zoals in het onderwijs, de techniek en de gezondheidszorg. Hogescholen zorgen voor kennis en innovatie in de regio. De plannen van het kabinet doorkruisen dat. Daarom komen wij stevig in actie tegen de kabinetsplannen.”

De campagne is een vervolg op de acties die hogescholen in heel Nederland hebben gevoerd tijdens de opening van het hogeschooljaar 2024-2025. Samen met de Vereniging Hogescholen pleiten zij onafgebroken bij de politiek tegen de bezuinigingsplannen. Het doel van deze campagne blijft dan ook om de aangekondigde bezuinigingen op het hbo (zoals de langstudeerboete en de terugdringing van de internationalisering) bij het kabinet van tafel te krijgen en om ervoor te zorgen dat er genoeg middelen blijven voor praktijkgericht onderzoek.

Wij maken bezwaar!
De campagne richt zich in de eerste plaats tegen de aangekondigde langstudeerboete. In aanloop naar de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW eind november roepen we studenten, docenten, onderzoekers en bestuurders op om massaal bezwaar te maken tegen de langstudeerboete met hun persoonlijke reden. De centrale boodschap: ‘Wij maken bezwaar en laten ons niet zomaar onrechtvaardig beboeten. Langer studeren hoort géén overtreding te zijn en daarom geven we namens het hbo een sterk signaal af aan dit kabinet. Alle 36 hogescholen met samen meer dan 450.000 studenten, 1.000 opleidingen en bijna 60.000 medewerkers roepen het kabinet-Schoof op: veeg de langstudeerboete van tafel!’

Op de website www.voordetoekomstvannederland.nl vind je alle informatie over de campagne. Binnenkort vind je hier ook video’s van studenten en docenten die persoonlijk bezwaar maken tegen de langstudeerboete. Deze video’s worden ook gedeeld op Instagram (@voordetoekomstvannederland) en op andere social mediakanalen (#MaakBezwaar #VoordetoekomstvanNederland). In de campagne laten de hogescholen een veelkleurig beeld zien van opleidingen en beroepen waar de arbeidsmarkt om staat te springen. Daarmee werken we toe naar een protestactie van hogescholen voor de Tweede Kamer in Den Haag komend najaar. De campagne loopt tot eind 2024.


Lees ook:

Prinsjesdag 2024: Bezuinigen op hbo schaadt studenten en economie

“Onze boodschap is duidelijk: bezuinig niet op de opleidingen van onze studenten, maar investeer juist in het hbo”, zegt Maurice Limmen, voorzitter Vereniging Hogescholen in reactie op de vandaag gepresenteerde begroting 2024 van het ministerie van OCW. “De kabinetsplannen dreigen de opleiding van voldoende gekwalificeerde mensen te bemoeilijken. Dit terwijl juist hogescholen bij uitstek de plek zijn om mensen snel en effectief voor te bereiden op de arbeidsmarkt: 93% van onze studenten heeft binnen drie maanden na afstuderen een betaalde baan. Als het kabinet woord houdt en daadwerkelijk het hbo wil stimuleren, moeten de bezuinigingen juist worden geschrapt.” De zorgen van de hogescholen worden vandaag nog eens extra onderstreept door de kritiek op de kabinetsplannen van CPB, SCP en PBL die stellen dat de bezuinigingen op onderwijs, onderzoek en innovatie de ‘welvaart in de toekomst’ schaden.

Langstudeerboete: niet invoeren
De langstudeerboete ontmoedigt jongeren om aan een studie te beginnen. Vooral in het hbo is dit effect sterker, omdat daar veel studenten studeren die als eersten uit hun familie hoger onderwijs volgen of uit gezinnen komen met een lager inkomen. Het voornemen van het kabinet om de langstudeerboete in te voeren heeft nu al negatieve gevolgen. Studenten worden nu al beïnvloed in hun keuze om wel of niet aan het hbo te beginnen. De langstudeerboete belemmert in die zin de toegankelijkheid van het hoger onderwijs en vergroot de ongelijkheid in Nederland. Dit is schadelijk voor de toekomst van deze jongeren en voor de arbeidsmarkt. Het raakt daarmee de kern van het hoger onderwijs. Limmen: “Ik roep het kabinet daarom op om dit plan zo snel mogelijk in te trekken”.

Erkenning regionale rol hogescholen
In de Troonrede werd nogmaals het belang benadrukt van het rapport ‘Elke regio telt’. De Vereniging Hogescholen vindt dat hier extra financiering en concrete maatregelen aan moeten worden verbonden. Hogescholen zijn aanwezig in 40 regio’s in Nederland en bieden niet alleen onderwijs binnen een redelijke reisafstand, maar zijn ook essentieel voor voorzieningen zoals zorg, onderwijs, winkels en openbaar vervoer. Daarom pleiten hogescholen voor een wettelijke verankering van hun regionale rol.

Praktijkgericht onderzoek
Uit de Prinsjesdagplannen van het kabinet spreekt zeer veel ambitie voor het praktijkgericht onderzoek. Het is een positief signaal dat het kabinet niet bezuinigt op het praktijkgericht onderzoek aan hogescholen. Hogescholen doen praktijkgericht onderzoek dat er juist voor is bedoeld praktijkproblemen echt op te lossen. Dat doen ze met en voor bedrijven en organisaties – in totaal zo’n 14.000. In tijden van personeelstekorten is dat extra hard nodig. Hogescholen pleiten daarom voor zowel een wettelijke verankering van de regiorol, als voor voldoende middelen voor het praktijkgerichte onderzoek.

Wet Internationalisering in Balans

De bezuiniging door vermindering van het aantal internationale studenten blijft helaas nog op tafel. Dat is in het hbo niet nodig; 92% van de studenten komt sowieso uit Nederland en dat is al jaren stabiel. Ook zijn vrijwel alle (92%) hbo-opleidingen in het Nederlands te volgen en studenten worden juist voorbereid op de Nederlandse arbeidsmarkt. Verder willen hogescholen alle buitenlandse en alle Nederlandse studenten onderwijs aanbieden om hun kennis te vergroten van de Nederlandse taal. Studenten kunnen goed terecht op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Om- en bijscholing
De VH pleit voor meer ambitie op het gebied van een leven lang leren. Er is een grote behoefte aan voortdurende om- en bijscholing voor zowel werkenden als werkzoekenden. Uit de ervaringen met STAP blijkt dat veel mensen willen bijleren om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten, maar dat niet alle opleidingen hiervoor geschikt zijn. De VH vindt dat hogescholen wettelijk de taak moeten krijgen om om- en bijscholing aan te bieden. Dit zou ervoor zorgen dat erkende opleiders deze scholing aanbieden en dat er in 40 regio’s gedegen om- en bijscholing beschikbaar is, binnen een redelijke reisafstand.

Kabinet zegt deelname hbo te willen stimuleren, maar haalt bezuinigingen niet van tafel

Vandaag heeft het kabinet zijn regeerprogramma gepresenteerd. De Vereniging Hogescholen ziet daarin verschillende aanknopingspunten voor het toekomstige beleid en wil daarover graag met het kabinet in gesprek. Het regeerprogramma bevat ook een aantal positieve voornemens voor het hbo. Zo wil het kabinet de deelname aan het hbo gaan stimuleren. Daarvoor is het intrekken van de langstudeerboete een noodzakelijke eerste stap. Die maatregel werpt nu al zijn schaduw vooruit. 

 Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen: “Hogescholen leiden mensen op om snel en goed aan de slag te kunnen op de arbeidsmarkt, en dat lukt ook. Van onze studenten heeft maar liefst 93% binnen drie maanden na afstuderen betaald werk. Maar de plannen van het kabinet dreigen ervoor te zorgen dat het veel moeilijker wordt genoeg geschikte mensen op te leiden. Als de minister het hbo wil stimuleren, moeten de bezuinigingen van tafel. Wij zeggen dan ook: bezuinig niet op de opleidingen voor onze studenten, maar investeer juist in het hbo.”

 Belangrijk is ook meer specifiek het blijvend  investeren in het praktijkgerichte onderzoek dat hogescholen doen. Dit is onmisbaar voor de aansluiting van het onderwijs van hogescholen op de arbeidsmarkt. Daarnaast speelt praktijkgericht onderzoek een belangrijke rol bij de innovatie van de regionale beroepspraktijk, van bijvoorbeeld mkb bedrijven. Het kabinet lijkt daar oog voor te hebben. Kennis en innovatie zijn de motor van onze samenleving, stelt het kabinet. Over de uitwerking van de ideeën hierover gaat de Vereniging Hogescholen graag met de minister in gesprek. Bezuinigen op praktijkgericht onderzoek is echter hoe dan ook onwenselijk. 

Grote vraag naar hbo-opgeleiden 
Hogescholen leiden meer dan 450.000 studenten op, die na hun afstuderen razendsnel betaald werk vinden. Van hen heeft 88 procent al meteen na afstuderen betaald werk, en na drie maanden is dat 93 procent. 

Ook de bezuiniging door vermindering van het aantal internationale studenten blijft echter op tafel. Dat is in het hbo niet nodig; 92% van de studenten komt sowieso uit Nederland en dat is al jaren stabiel. Ook zijn vrijwel alle (92%) hbo-opleidingen in het Nederlands te volgen. Studenten worden juist direct voorbereid op de Nederlandse arbeidsmarkt, zij kunnen daar ook goed terecht. Verder willen hogescholen alle buitenlandse en alle Nederlandse studenten meer onderwijs aanbieden om hun kennis te vergroten van de Nederlandse taal.  

Langstudeerboete: niet doen 
De langstudeerboete ontmoedigt jonge mensen om aan een studie te beginnen. Juist in het hbo gebeurt dat sneller, omdat daar meer studenten zijn die als eerste uit hun familie een studie in het hoger onderwijs doen, of die uit gezinnen komen met een kleinere portemonnee. Nu al zijn er studenten die uit angst voor de boete een makkelijkere opleiding kiezen.  

Regio en onderzoek voor bedrijven en maatschappelijke organisaties 
Het kabinet ziet de waarde van de hogescholen in de regio. Het is van groot belang dat daar concreet maatregelen aan worden gekoppeld. Hogescholen bevinden zich in 40 regio’s in Nederland en bieden daar niet alleen onderwijs binnen redelijke reisafstand, maar zijn ook essentieel voor het voorzieningenniveau (zoals zorg, onderwijs, winkels en openbaar vervoer). Hogescholen pleiten daarom onder meer voor een wettelijke verankering van de regiorol van het hbo. 

Om- en bijscholing 
De VH vraagt om ambitie op het gebied van het terrein van leven lang ontwikkelen. Er is grote behoefte aan continue om- en bijscholing van werkenden en mensen die aan de slag willen. Uit de ervaringen met STAP blijkt dat veel mensen ook willen bijleren omwille van hun kansen op de arbeidsmarkt, maar dat niet alle opleidingen daarvoor geschikt zijn. De Vereniging Hogescholen vindt dat het een wettelijke taak moet worden van hogescholen om- en bijscholing te kunnen aanbieden. Dan wordt geborgd dat erkende opleiders die scholing aanbieden. En is gedegen om- en bijscholing in 40 regio’s beschikbaar, binnen redelijke reisafstand. 

Financiële stabiliteit 
Onder de streep is het van groot belang dat het hbo kan rekenen op financiële stabiliteit. Zodat het hbo voldoende goed opgeleide mensen kan blijven leveren voor de arbeidsmarkt van nu en van de toekomst. Het kabinet stelt te willen zorgen voor meer rust in de financiering van het hbo. Maurice Limmen: “Het kabinet geeft aan het goede te willen doen voor Nederland. Juist daarom roep ik hen op: investeer in het hbo, zodat wij de studenten kunnen blijven opleiden die ons land zo ontzettend hard nodig heeft.” 

  

Update onafhankelijkheidsformulieren NVAO Nederland

De onafhankelijkheidsverklaringen voor panelleden/secretarissen en instellingen van NVAO Nederland zijn per 1 september 2024 voorzien van een update waarbij enkele vragen uit de verklaringen specifieker zijn geformuleerd. Ook zijn bij vragen voorbeelde…

Vereniging Hogescholen roept kabinet op: ‘Schrap de bezuinigingen op hbo en investeer in hbo-talent’

Foto boven: Rob Gieling

“Doe het niet, die langstudeerboete, en doe het zo snel mogelijk niet” zo sprak voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen afgelopen donderdag bij de opening van het nieuwe hogeschooljaar bij de HAN. Limmen roept het kabinet op af te zien van bezuinigingen op het hbo en juist te investeren in talent. Limmen: “Alleen al de plannen om de langstudeerboete opnieuw in te voeren, zorgen er helaas voor dat jongeren nu al andere keuzes maken. Ik sprak afgelopen zomer studenten die niet meer voor een technische opleiding gaan, of in plaats van een bachelor een kortere Associate degree zijn gaan doen.”

Limmen sprak zijn grote zorg uit dat het kabinet met deze bezuinigingen (naast de langstudeerboete ook op praktijkonderzoek en internationalisering) lijkt te onderschatten hoe onmisbaar investeringen in het hbo en zijn studenten zijn. Het hbo levert hoogwaardige vakkrachten direct voor de arbeidsmarkt die grote tekorten kent.  

1. De langstudeerboete 
De langstudeerboete werd al eerder ingevoerd in 2011, maar in 2012 al snel weer afgeschaft onder andere door massale protesten. Dat de langstudeerboete nu weer opnieuw van stal wordt gehaald, is potentieel zeer schadelijk, vooral voor studenten in het hbo. Het hbo heeft veel ‘eerste-generatiestudenten’, studenten die als eerste in hun familie hoger onderwijs volgen. Onder hen bevinden zich veel studenten met een kwetsbare sociaaleconomische achtergrond die daardoor gevoeliger zijn voor een eventuele boete.
 
De langstudeerboete schaadt de toegankelijkheid van het hbo en vergroot in die zin de ongelijkheid in Nederland. Studenten worden nu al in hun keuzes beïnvloed en nemen mogelijk niet deel aan het hbo of zullen bijvoorbeeld bepaalde zwaardere (technische) studies vermijden. Dit terwijl juist nu de arbeidsmarkt staat te springen om tot het opgeleide hbo’ers die kunnen helpen bij de grote, uitdagende transities waar ons land voor staat, zoals de digitalisering, het woningtekort en de energiecrisis. Deze uitdagingen vragen om innovatieve oplossingen. Hierbij zijn vakmensen die zijn opgeleid op onze hogescholen hard nodig.  

Limmen in gesprek met studenten voorafgaand aan de jaaropening.

2. Internationale hbo-studenten 
Het hoofdlijnenakkoord spreekt verder over een besparing van bijna 300 miljoen op internationale studenten in het hoger onderwijs. In het hbo was, is en wordt internationalisering niet een probleem. Het hbo heeft al jarenlang een stabiele en beperkte instroom qua buitenlandse studenten van grofweg 8%. Daar komt bij dat daar waar studies in het hbo engelstalig zijn, zoals onze hotelscholen, dit in de regel direct te maken heeft met de arbeidsmarkt. Bovendien heeft het hbo dit voorjaar met de plannen voor zelfregie een breed maatregelenpakket gepresenteerd om de instroom van internationale studenten ook in de toekomst beheerst en in balans te houden. Onderdeel van deze plannen is daarnaast het voorkomen van negatieve bijeffecten van internationalisering zoals krapte op de woningmarkt.

3. Praktijkgericht onderzoek: kennisversneller van de economie 
Praktijkgericht onderzoek in het hbo is nauw aangesloten op de beroepspraktijk en het hbo is daarmee een belangrijke kennisversneller van de Nederlandse economie. Doordat onderzoek in het hbo begint met een vraag uit de (regionale) beroepspraktijk en in samenwerking met dit bedrijfsleven wordt uitgevoerd, levert het direct bruikbare kennis op. Studenten worden opgeleid met deze actuele kennis en komen zo goed beslagen ten ijs in de beroepspraktijk. Praktijkgericht onderzoek is daarmee essentieel voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt in het hbo. Verder kunnen Mkb-ondernemers in de regio met deze kennis en dit talent blijven innoveren. Daarom ook op dit vlak de dringende oproep aan het kabinet: bezuinig niet op het praktijkgericht onderzoek.

Bekijk ook de videoboodschap van Maurice Limmen op LinkedIn >>

Oproep aan politiek: Zet hbo in zijn kracht voor hogere arbeidsproductiviteit

Op 8 augustus 2024 meldde het CBS dat het historisch slecht gaat met de arbeidsproductiviteit in Nederland: terwijl groei nodig is, daalde die juist, met 1,5%. De uren die mensen werken, zijn minder geld gaan opleveren. Nederland daalt ook op internationale ranglijsten van de arbeidsproductiviteit en bungelt onderaan in Europa. Topeconoom Barbara Baarsma meldde deze week dat uit haar onderzoek blijkt dat onderwijs de beste manier is om de arbeidsproductiviteit wél omhoog te krijgen, met innovatie op plaats twee. Hogescholen willen Nederland daarbij heel graag helpen. Dan moeten ze daartoe ook in staat worden gesteld, betogen namens het bestuur van de Vereniging Hogescholen Maurice Limmen (voorzitter), Anka Mulder (tevens voorzitter Hogeschool Saxion) en Joep Houterman (tevens voorzitter Fontys Hogeschool)Plannen om te bezuinigen op hogescholen zijn dan eigenlijk de omgekeerde wereld. 

Overal zijn er personeelstekorten. In de zorg komen de roosters niet rond, scholen hebben duizenden vacatures en bedrijven beperken de uren waarop ze bereikbaar zijn, of stoppen met een deel van hun productie. Simpelweg door personeelsgebrek. Deze problemen blijven nog vele jaren: er worden niet genoeg kinderen geboren om dat op te lossen. We moeten dus slimmer omgaan met de menskracht die we hebben, en kijken wat we kunnen doen om meer werkenden voor Nederland te behouden. Hogescholen leveren die: 88% van onze studenten heeft meteen na afstuderen een baan. Drie maanden later is dat opgelopen naar 93%.

Hoe kunnen we in Nederland zorgen dat er meer van die vakmensen komen? Dat kan op drie manieren. Ten eerste: zorgen dat er meer mensen goed opgeleid zijn. Mensen die handige, slimme manieren kunnen ontwikkelen om hun werk efficiënt te doen. Daartoe leiden hogescholen mensen ook op, tijdens hun studie én na hun studie, met bij- en nascholing. Zorg dus dat meer mensen gebruik maken van het hbo. Ook tijdens hun loopbaan.

Ten tweede: zorgen voor meer innovatie. Of het nu bijvoorbeeld in de zorg is of bij het bedrijfsleven: met slimme, nieuwe apparatuur en werkwijzen kunnen we meer voor elkaar krijgen. Maar organisaties en bedrijven hebben lang niet alles zelf in huis om te kunnen innoveren. Hogescholen helpen hen: ze doen praktijkgericht onderzoek, juist om echte problemen uit de praktijk op te lossen. Dat doen hogescholen in meer dan 40 plaatsen, met per lectoraat gemiddeld 20 partners in die regio. Dat is relatief goedkoop: van het geld dat de overheid uitgeeft aan onderzoek, gaat maar 1/20e naar hogescholen. Als het kabinet daarop bezuinigt, wordt de innovatie van het bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties in de regio uitgehold. Het kabinet zou juist structureel méér moeten investeren in praktijkgericht onderzoek.

Ten derde: wij vinden dat meer van de buitenlandse studenten hier Nederlands moeten leren spreken en schrijven. Dat maakt het makkelijker om hier te blijven na hun studie. Zo komen we in Nederland aan meer menskracht én levert dit de staatskas extra geld op. Want mensen die hier na hun afstuderen blijven werken, leveren veel meer op dan ze hebben gekost. En ze dragen bij aan het oplossen van de grote personeelstekorten. Zorg dus dat het hbo voldoende vakmensen kan blijven opleiden en dat die afstuderen met voldoende Nederlandse taalkennis op zak. Wij vragen het kabinet daarmee rekening te houden, in plaats van buitenlandse studenten uit het hbo te weren omdat dat geld zou opleveren. Want uiteindelijk wordt dat door Nederland duur betaald.

En dan zijn er nog de plannen voor de langstudeerboete. Die zijn hogescholen een doorn in het oog. Want onze studenten doen hun best, ook als ze er (veel) bij moeten werken, mantelzorger zijn, of als tiener niet meteen de juiste opleiding hebben gekozen. Minstens even erg is dat die boete jonge mensen kan ontmoedigen te gaan studeren, uit angst voor de kosten. En terwijl we meer mensen nodig hebben, leidt dat ertoe dat Nederland juist mínder goed opgeleide mensen op de arbeidsmarkt krijgt. Wij zeggen: kabinet, doe dit niet. Help Nederland aan oplossingen en help onze hogescholen om juist meer goed opgeleide vakmensen af te leveren. Daarvan profiteert heel Nederland.

Namens het bestuur van de Vereniging Hogescholen: Maurice Limmen (voorzitter), Anka Mulder (tevens voorzitter Hogeschool Saxion) en Joep Houterman (tevens voorzitter Fontys Hogescholen)

Foto: Maurice Limmen (rechts) in gesprek met een student op de faculteit Techniek van de Hogeschool van Amsterdam, 22 maart 2024

 


Zie ook: ‘Het hbo kan de dalende arbeidsproductiviteit keren, daarom zijn bezuinigingen de omgekeerde wereld. Opinie door Anka Mulder & Joep Houterman & Maurice Limmen’. ScienceGuide, 23 augustus 2024