Medianieuws

De lezing vond plaats in auditorium Quetelet voor ongeveer 150 mensen. Een groot deel daarvan waren leden van het KVHV zelf. De zaal was voor de helft gevuld.

De lezing begon vroeger dan op sociale media gecommuniceerd was, om 19u24. Een halfuur voor aanvang was het tegenprotest van de werkgroep ‘Students Against Cofnas‘ gestart aan de Blandijn. De demonstranten die rond 19u25 arriveerden, werden de toegang tot de zaal geweigerd. Dit leidde tot oproer in de zaal. Toen een van de aanwezigen haar ongenoegen uitte over het gebeuren, werd er al snel ‘Linkse ratten, rol uw matten’ gescandeerd. De praeses van het KVHV reageerde laconiek dat die leuze “voor nu nog niet was”. 

Een aanwezige medewerker van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte stond bij de security terwijl de studenten aan de deur werden tegengehouden en getuigt: “Om vijf voor half acht begon de lezing, te vroeg. Buiten stonden mensen, waaronder onze studenten, die niet werden toegelaten door de security. Die zeiden dat de lezing al begonnen was. Dit klopte niet, het startuur was later. Daarop zeiden ze dat ze handelden op bevel van de organisatie. Een aantal andere mensen mocht wel gewoon binnen – wellicht omdat ze er anders uitzagen dan de demonstranten.” Het KVHV beweerde daarentegen dat de deuren dicht moesten blijven van de security. De verklaringen van de vereniging en de aanwezigen lopen dus uiteen. De studenten die niet binnen mochten, volgden de lezing vanachter het raam.

“Het is een gevaarlijk precedent dat politie de toegang op campus mag weigeren” – studenten die niet binnen mochten tijdens de Cofnas-lezing 

De uitsluiting vond niet enkel plaats aan de ingang van het auditorium: een ander deel van de demonstranten werd ook al aan de ingang van campus Tweekerken tegengehouden door de politie. De demonstranten zelf reageren misnoegd op wat er gebeurd is: “Ondanks dat we op tijd aanwezig waren, werd ons de doorgang resoluut geweigerd door de security en politie. Niemand zou meer binnen mogen, behalve de organisatoren (het KVHV, red.) zelf. Het zogenaamde ‘kritisch bevragen van ideeën’ werd dus zonder meer geweigerd. Het is een gevaarlijk precedent dat politie de toegang op campus mag weigeren.”

‘The Logic of Wokism’

Cofnas gaf zijn lezing de titel ‘The Logic of Wokism’, maar dat was niet het hoofdonderwerp. Het grootste deel van de lezing, die ruim anderhalf uur duurde, spendeerde hij met een bespreking van zijn controversiële rassentheorie. De Amerikaan begon met een verwijt naar de Antwerpse jurist Pierre Thiriar. Volgens hem is Cofnas’ discours mogelijk strafbaar onder de Belgische Antiracismewet, maar Cofnas zelf lachte deze beschuldigingen weg. 

Volgens hem is de kritiek op zijn gedachtegoed het gevolg van woke en politieke correctheid. Volgens hem vindt woke zijn oorsprong in de zogenaamde equality thesis uit het liberalisme, het idee dat er geen sociaal relevante verschillen zijn tussen groepen mensen. Wereldoorlog II en nazisme zijn volgens Cofnas “the great event in which the taboo was solidified” tegenover rassenonderzoek, dat volgens hem toen wel pseudowetenschappelijk en ideologisch was, maar nu niet: “To suggest that Nazism has anything to do with the scientific study of race is a false claim.”

Witte Amerikanen zouden sinds de jaren 70 “consequent 15 IQ-punten hoger scoren” dan Afro-Amerikanen

Vervolgens begon Cofnas over censuur. Aan de hand van citaten van onder andere Jared Diamond en Noam Chomsky probeerde hij aan te tonen dat academici het onderwerp van rassenwetenschap liever uit de weg gaan uit vrees voor “ongewenste resultaten”. Cofnas noemde dit “the noble lie”: een leugen die je vertelt omdat mensen de waarheid niet aankunnen. Daarna ging hij over op zijn omstreden rassenrealisme. 

Er zijn namelijk inherente verschillen tussen rassen, stelde Cofnas. Ter ondersteuning van deze stelling haalde hij verschillen in hersengrootte en hersenstructuur aan. Hiervoor verwees hij onder meer naar evolutionaire verschillen door andere levensomstandigheden in continenten, maar ook naar “the black/white IQ-gap in the United States.” Witte Amerikanen zouden sinds de jaren 70 “consequent 15 IQ-punten hoger scoren” dan Afro-Amerikanen. De zelfverklaarde rassenrealist gebruikte dit voorbeeld onder meer als basis om te betogen dat witte mensen gemiddeld intelligenter zijn dan hun zwarte medeburgers. 

Tijdens de lezing kwamen er regelmatig kritische onderbrekingen vanuit de zaal, waar Cofnas meestal aarzelend en soms defensief antwoord op gaf. Toen vanuit het publiek bijvoorbeeld een kritische vraag kwam op de responsgraad van een expert survey over IQ-verschillen, wist hij daar weinig overtuigend op te reageren. Nadien was er ruimte voor vragen, maar aanwezigen die in discussie probeerden te gaan, werden soms weggewuifd. Aan het einde van het vragenrondje verdedigde Cofnas zijn onderzoek op een bijzondere manier. Als hij het niet zou aanhalen, zou het debat misbruikt worden door extreemrechts. “If you shut out people like me, the only people who are gonna talk about it are the Nazis”, klonk het op een bepaald punt. Die trend is in Amerika volgens hem al aan de gang. “The right wing in the United States has become much more openly racist, in a bad way.”

“I know these ideas are very new to people, so it might take time for them to absorb it”- Nathan Cofnas

Schamper vroeg Cofnas na de lezing om een reactie op de verontwaardiging binnen de UGent rond zijn aanstelling. “I know these ideas are very new to people, so it might take time for them to absorb it. I hope people find it interesting.” 

Praeses KVHV: “Alles vlot verlopen”

Terugblikkend stelt Jonathan Goossens, praeses van het KVHV,  dat de lezing succesvoller verliep dan verwacht. “We hadden gerekend op heel wat tumult in de zaal, maar dankzij een goede samenwerking met de security is alles vlot verlopen.”

De aankondiging van Cofnas’ lezing verwees naar het doel van een open en vrij academisch debat. “Ik denk dat we daar goed in geslaagd zijn”, aldus de praeses, die verder benadrukte dat er zoveel mogelijk aandacht was om kritische stemmen aan het woord te laten. “Wij wilden echt een debat, en ik denk dat we daarin geslaagd zijn.”

Over de kritische stemmen die door de “goede samenwerking met de security” niet binnen zijn geraakt, stelde Goossens dat “er meer geschreeuw in de zaal was geweest indien zij binnen zouden zijn gelaten.” Over de inhoud van de lezing wilde de praeses van het KVHV geen uitspraken doen. “Ik ben een bestuurskundige”, stelde hij. “Ik weet absoluut niets van genen of biologie.”

Dat het laatste woord over Cofnas aan de UGent nog niet gevallen is, staat als een paal boven water. Vandaag nog publiceerde de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen een antiracismeverklaring richting studenten en personeel. Ook werd de aanstelling van Cofnas “uitvoerig besproken op de Raad van Bestuur”, aldus de UGent in een reactie naar Schamper. Het is nog niet duidelijk wat daar uit is voortgekomen.